( 159 ) 
gen geslagen. De dichters dier worstelende dagen gaven stoute 
voorbeelden aan de kameristen, en droegen niet altijd begrippen 
voor, die met degene huns tijds overeenkwamen , maer deze wel 
yooruitliepen : zoo verhief Jan van Boendale den echten staat 
eens boven ’t kloosterleven. 
Doch , welke ook de gevoelens mogen zijn door de vlaamsche 
middeleeuwsche schrijvers beleden, er is eene aanmerking die 
men nooit mag vergeten , indien men hunne berispingen tegen 
allerlei misbruiken riehtig wil beoordeelen. Men wachte zicli wel 
dien redelijken vrijzin met de alsdan nog onbekende aanvallen 
tegen de kerkleer te verwarren : in tegendeel, die vrijzin ging 
uit van een levendig orthodox geloof. Hij trad gewapend op , niet 
ten voordeele eener bespiegelende wijsbegeerte die onkatholijk 
was; maer ten voordeele eener praktische zedeleer die in verband 
stond met het catholicismus. Wel verre dus van de vernedering 
en verguizing dcr Kerk te willen, trachtten die schrijvers hare 
verhooging en heerlijkheid te bevorderen. — Dit zelfde grondbe- 
ginseî is toepasselijk op de gispingen der kamers : ja , de toepas- 
sing er van is des te juister en krachtiger, dat die kamers t’eener 
tijdc geestelijke broederschappen waren. 
En hoe konde het anders , of er moest in ’t algemeen eene god- 
vruchtige strekking bij de kamers ontstaan? De meeste derzelve 
waren ten gevolge van kerkspelen tôt stand gekomen. Ook waren 
enkelc dier godsdienstige kunstgenootschappen met kerkelijke 
voordeelen begunstigd, ja, terwijl er eenige ter verecring van 
een wonderbeeld zijn ingesteld, schrijft men den oorsprong van 
anderen toe aan eenig mirakel. 
Trouwens dit hoogklinkende voorrecht mocht, in die eeuwen 
van naïef geloof en naïeve kunstoefening, aan de waarde dcr ka- 
meren niet ontbreken. De zelfde H. Geest, onder wiens vleugelen 
het übi vult spirat van Geeraertsberge verscbool , zoude zelf aan 
eene andere kamer hare zinspreuk gebracht hebben. De zaak ging 
in dezer wijze toe. Op Witten-donderdag van den jare 1428, be- 
vonden zicli, binnen Brugge, ten huize van den dichter Jan Van 
Hulst , dertien mannen vereenigd om de gedachtenis van Ons 
biefs TTceren leste avondmaal te vieren, en waarsehijnlijk om 
