( 145 ) 
zag, droeg de Lelie van Loven, al ol' niel der latijnsclie hooge- 
seliole vreemd , « als de meeste mysterie of gratie » voor, de min 
of meer latijnsclie woorden Verbum incar natum ■ , verbum sacra- 
mentelle, verbum inscriptum. 
De Groeiende boom van Lier zegepraalde 1 ; de cerste stap tôt 
streven naar nieuwe vragen en antwoorden op het gebied des 
Bijbels was gedaan , en bekroond. 
Als men dergelijke afwijkingen van den menschelijken geest 
nagaal; als men kamers ziet aengetast van dergelijke theologas- 
lerij, als onder andere de Lelie van Loven, en dan van uit dieu 
tijd het oog naar de sombere toekomst wendt, weet men waarlijk 
nict of men daarbij moet laehen of weenen. Daar is overvloedige 
stof voor beide. 
De zestiendc eeuw was aangebroken. De gloed der gcloofs- 
geschillen vlamdc dagelijks meer en meer op, en flakkerde door 
de Nederlanden voort. Onder anderen getnigt de veelbeduidende 
zinspreuk De geest onder zoekt van den geest die de Vlissingsche 
kamer, in 1550 geslicbt, bezielde. Drie jaar later begon de her- 
vorming bij ons openbaarlijk veld le winnen. Dagelijks bespotte- 
den hollandschc rederijkers de geestelijkheid op hun tooneel, tôt 
zoo verre dat eenigen dezer door ’t Amsterdamsehe magistraat lot 
eene bedevaart naar Rome werden veroordeeld, terwijl de Zierik- 
seesclie kamer vermaend werd. 
Niet te min bleven de rederijkers, ten minste in sommige 
plaatsen, de gunst der wereldscbe overbeid stellig bebouden; ook 
schreven zij « met den oorlof derzelve » prijsvragen ait, wier 
strekking zeer gevaarlijk was, en waarbij men of bezwaarlijk of 
onmogelijk de bestaande plakkaten kon liandbaven. 
Wij verstaan de toegeefl ijkbeid van Keizcr Karel niet ten op- 
ziehte der Fonteinisten van Gent, wien bij in 4551) oorlof lot een 
landjaweel vergunde : de toegeeflijkheid zelfs ten opzicbte zijner 
moederstad, die bij ten volgenden jare met zij ne ijzeren vuist ver- 
ncep, was loch zijn gebrek niet. Hoc kon bij zoo iets toestaaii? 
Immers, die groote doorslepen politieker kende den voortijd : 
1 Zie van Loin. 
Tome XL 
10 
