( 170 ) 
staatkundelijke over, het zij ze al of niet liaren katholijken oôr- 
sprong getrouw bleven. 
Bcide volksëlementen dicr nijverheids- en kunslvereenigingen 
konden in hunne ontwikkeling geene overheersching dulden; 
want die ontwikkeling was in den grond vrijzinnig, als naar orde 
en wettelijkheid strevend. Beide ontstonden in Vlaanderen, en 
dus in dat gedeelte van Nederland, dat door zijn vroeger geves- 
tigd vermogen en vroeger tôt stand gebrachte macht, insgelijks 
vroeger dan andere deelen des Iands aanspraak mocht maken 
op het genot van vrijheden , destijds voorrechten genoemd; beide 
ontstonden in Vlaanderen waar, krachtens dezelfde oorzaak van 
voorspoed, insgelijks vroeger dan elders de behoefte naar ver- 
maken en verstrooijingen ontwaakte : eene behoefte, die even uit 
weelde en welvaart ontkiemt als uit de zelfverveling of melan- 
cholye die menigmaal daar mede gepaard gaat : iets dat de kaart 
der Fonteinisten van 1448 duidelijk genoeg zegt, en dat de instel- 
ling der ofîiciële zotten der vorsten en rederijkers in de treurige 
en sombere middeleeuwen bevestigt. 
