194 
De beide daareven genoemde afdeelingen onderscheiden zich inzonderheid door den vorm en 
de ontwikkeling der onderaardsche stengeldeelen. 
De meeste soorten van het rijke geslacht Iris hebben namelijk een zoogenaamden wortelstok 
of rhizoma, waardoor men een min of meer horizontaal onder, of half boven den grond kruipend 
stengeldeel verstaat, Rwelk men meestal voor een wortel aanziet, eerstens omdat het zich in den 
regel in den grond schuil houdt, en ten anderen wijl het op 't eerste gezigt met den boven- 
aardschen stengel geene de minste overeenkomst heeft. 
Gelijk dit echter met betrekking tot sommige plantendeelen zoo vaak het geval is, wordt 
men ook hier door dat uiterlijk voorkomen, of laat mij liever zeggen door den schijn, bedrogen. 
De verschillende organen der planten toch zijn voor vele vormsveranderingen of metamorphosen 
vatbaar, al naar de natuur der plant of de omstandigheden waaronder zij leeft, en veelal alleen 
leven kan, dit medebrengen. 
Zoo is J t ook hier. De gewassen, welker bovenaardsche stengels jaarlijks afsterven, en die 
toch niet tot de éénjarige behooren, sterven tegen de winter niet geheel; integendeel, een gedeelte van 
den stengel blijft onder den grond in leven; daarin is een goed deel voedingstoffen verzameld 
om de jonge stengels, wanneer de lente deze op nieuw te voorschijn roept, te voeden. 
Die onderaardsche stengeldeelen nu komen voornamelijk onder drieërlei vormen voor : namelijk 
als wortelstok, als bol en als knol (deze laatste niet te verwisselen met den vleeschachtigen wortel 
van de Raap, die ook w r el huishoudelijk eene knol genoemd wordt, maar niet in botanischen zin). 
De meeste overblijvende planten nu hebben een wortelstok, die horizontaal of in min of 
meer schuinsche rigting — en die dan in tegenstelling van de ware wortels aan het ondereinde R 
oudste is — onder den grond verborgen is, of zich ten deele daarbovenliggend vertoont, en 
die voornamelijk van de eigenlijke wortels onderscheiden is door de aanwezigheid van leden of 
knoopen, van knoppen of van bladachtige schubben, somtijds van alle drie tegelijk, welke deelen aan 
de wortels zelve niet waargenomen worden. 
De bollen zijn te beschouwen als ineengedrongen stengels, waarvan het onderste, vaste 
gedeelte, waaruit de wortels ontspruiten, de centrale as of eigenlijken stengel vervangt, 
terwijl de om elkander sluitende (zoo als bij de U i j e en de Hyacint h) of dakpansgewijs 
over elkaar liggende vleezige schubben, (zoo als bij de Lelie) de gemetamorphoseerde bladeren 
vertegenwoordigen. 
Beide deze toestanden treffen we in het geslacht Iris aan. 
Alle soorten van Lischbloemen zijn overblijvende planten, maar, terwijl bij de ééne 
de onderaardsche stengel zich in een wortelstok vervormt, neemt die van de andere den vorm 
van een bol aan. Beide hebben hetzelfde doel; alleen de gedaante van den stengel en de in schubben 
veranderde bladeren is verschillend, terwijl mede de levensduur dier onderaardsche deelen ongelijk 
is. Hierover echter verder uit te weiden is in dit geval min doelmatig te achten. 
Bij het meerendeel der Irissen loopt die wortelstok sterk in f t oog, vooreerst wijl hij 
bij deze planten gewoonlijk zeer dik is, en vooral omdat hij, afwijkende van den algemeenen 
toestand, steeds veel neiging toont om ten deele boven den grond te groeijen, wat zij, die eenige 
