soorten dezer hoogst sierlijke planten in hun tuin bezitten, gewis vaak zullen opgemerkt hebben; 
bij enkele andere, zooals bij de vroeger vermelde Iris Kcsmpferii , is hij minder s+erk ontwikkeld 
en blijft hij steeds in den grond verborgen. 
Die Irissen, welke zich daardoor onderscheiden, dat ze zich uit bollen ontwikkelen, maken 
verre het minderdeel uit, ja, het soortental daarvan is zelfs vrij beperkt. In de tuinen zijn een 
tweetal vrij algemeen bekend, onder de namen : Spaansche en Engelsche Iris. 
Beide, hoewel soortelijk goed onderscheiden, komen in groeiwijze nog al met elkander overeen. 
De Spaansche Iris (/. Xiphium , ook Iris hispanica genoemd) die in Spanje in ’t wild 
groeijende en ook in Algiers gevonden wordt, is evenwel, wat al hare deelen betreft, minder forscli 
van ontwikkeling dan de andere. De bladeren, hoewel vlak, zijn naar binnen omgeslagen en 
gelijken daardoor rondachtig; ze zijn vrij lang en zeegroen van kleur. De stengel bereikt 
ongeveer 60 centim. hoogte, en de bladeren ontspruiten niet uil den bol, maar zijn aan den stengel 
bevestigd, dien ze met hun voet kokervormig omvatten. 
De oorspronkelijke kleur van de bloemen der Spaansche Iris is licht paars, maar de talrijke 
hybriden leveren in hare bloemen eene zeer groote verscheidenheid van kleur op, waarin het 
geel, oorspronkelijk slechts eene vlek op het midden van de drie buitenste bloembladen, ten 
laatste heerschende geworden is. Een vluchtige blik op onze plaat, waarop een vijftal verschillende 
afgebeeld zijn, is voldoende om zich daarvan te overtuigen; intusschen, zelfs al bevindt men zich voor 
de rijkste en meest gevarieerde collectie, dan nog treft het de opmerkzaamheid, hoe zeer, 
ondanks de groote afwisseling van tinten en kleuren, toch altijd de gele kleur in die bloemen 
den boventoon voert. 
En moeijelijk inderdaad zal men een ander plantengeslacht of beter eene bepaalde soort 
vinden, waarin zooveel kleuren in zooveel schakeeringen aangetrolfen worden; maar bovendien, 
welke bloem men hiervan ziet, zelfs de lichtpaarse, ja, de zuiver gele — en ’t geel is tocli 
anders niet de meest gezochte kleur in de bloemen — altijd zijn ze fraai, prachtig zelfs in hooge mate. 
Die kleurschakeering is niet zoo sterk bij de zoogenaamde Engelsche Irissen 
(ƒ. Xiphioides , in den handel ook wel onder den naam Iris anglica voorkomende). Ook deze 
soort komt wel is waar in talrijke kleuren voor, maar deze liggen alle tusschen wit en 
donker paars. De gele kleur wordt — - althans zoover mij bekend is — in deze bloemen volstrekt 
niet aangetrotfen. Hier daarentegen heerscht het blaauw, ’twelk aan den eenen kant in donker 
paars, aan den anderen kant in zeer licht blaauw tot zelfs in wit overgaat. 
Welke van beide de meest aanbevelenswaardige is, valt, dunkt mij, moeijelijk te zeggen; 
beide zijn aanbevelenswaardig en dat wel in hooge mate. De bloemen der Engelsche Irissen 
zijn grooter maar de Spaansche leveren oneindig meer kleurverscheidenheid op. 
Ten opzigte der eerste mag ik niet vergeten hier op te merken, dat de naam Engelsche 
Irissen onjuist is, daar deze soort eveneens in Zuidelijk Europa, en inzonderheid ook in Spanje 
gevonden wordt, ’t Schijnt echter dat zij allereerst in Engeland, waar zij (volgens Loudon) 
reeds sedert 1571 bekend is, als sierplant gekweekt werd en welligt van daar meer algemeen 
verspreid is geworden. 
