251 
lab. 532 beschreven en, vrij middelmatig, afgebeeld werd) *), een bolgewas, met een bebladerdan 
stengel die 30 & 50 centim. hoogte bereikt. De bladeren, die met hnn voet den stengel om- 
vatten, zijn zwaard vormig, gelijk men ’t noemt; ze loopen spits toe en zijn in de lengte sierlijk 
geplooid. Aan den top van den stengel verschijnt in de maand Julij eene bloemscheede, uit 
twee tegenover elkander staande en elkaar geheel omvattende blaadjes bestaande, die zich echter 
aan hun top weldra van elkander verwijderen, wanneer de gele knop zich een weg naar buiten 
baant. Zoodra die verschijnt kan men zeker zijn dat de bloem den volgenden morgen geopend 
zal zijn. 
Reeds zeer vroegtijdig wijken de bloembladeren dan van elkander af en tegen zeven uur, 
of iets vroeger, al naar het weder helder en de zon krachtig is, staat de bloem wijd open. 
Daar deze, even als de verschillende organen die haar zamenstellen, groot zijn, kost het 
geene de minste moeite of inspanning hare onderdeden te leeren kennen. 
De bloembladeren vormen hier twee zeer in ’t oogloopend van elkander verschillende kransen, 
welke men gezamenlijk — ik heb reeds vroeger gezegd dat dit bij de Eénzaadlobbige 
gewassen regel is, wijl men in deze groote afdeeling van het plantenrijk schaars planten aantreft, 
welker bloemen een groenen kelk hebben — het bloemdek noemt. 
De drie buitenste, die veel grooter zijn dan de drie binnenste, zijn elliptisch van vorm; 
het onderste gedeelte is schotelvormig uitgehold, terwijl de bovenste helft naar buiten omgeslagen 
is. Dit omgeslagen gedeelte is zeer sierlijk geel gekleurd; maar de sierlijkheid daarvan blijkt 
eerst wanneer men die deelen digt bij en er langs heen ziet, want dan zegt men: ’t is goud! 
niet anders dan goud; ze schijnen namelijk zeer digt met stofgoud overstoven te zijn; voor 
zooverre ze niet omgeslagen zijn echter, en dus de onderste helft is lichter geel, maar daarentegen 
zeer digt met donker purperen vlekken overdekt. 
De drie binnenste bloembladeren zijn niet minder sierlijk, zoowel wat vorm als wat kleur 
betreft; ze zijn namelijk spiesvormig, het onderste gedeelte is zeer licht geel met mat purperen 
vlekken, het bovenste donker geel met zeer donkere vlekken. De lezer begrijpt echter reeds, 
zonder dat ik het zeg, dat men wel bij benadering van zulk eene prachtige bloem vorm en kleur 
der deelen kan mededeelen, maar dat het eene onmogelijkheid is hare schoonheid te beschrijven; 
daartoe moge onze plaat te hulp komen, die echter nog maar eene zwakke reproductie der 
natuur is. 
Midden in de bloem verheft zich een zuil van 7 a 8 centim. lengte; het zijn de drie 
zaamverbondene meeldraden, die aan den top in drie lange helmknopjes uitloopen, en tusschen 
welke men de drie stempels ziet, elk in tweeën gespleten; trekt men even aan de helmknopjes 
dan kan men de helmdraadjes van elkander losmaken en blijkt het, dat ze eene buis of een 
cilinder vormen, waardoor de stijl een weg naar buiten zocht. 
Jammer inderdaad is het dat deze bloemen even kort van duur als sierlijk van vorm én 
*) Ook onze afbeelding is niet volkomen overeenkomstig de natuur. Dat zuiver, beider geel, als met fonkelend 
goud bepoederd, is niet terug te geven. 
