294 
.Maar ter zake. 
De 'natuurlijke familie der Ampelideën, welke groep aldus genoemd werd door den 
Berlijnschen Hoogleeraar Kaul Sigismund Kunth — die door vele botanische geschriften 
beroemd is geworden, en zich in 1850 uit melancholie het leven benam — waarbij hij het 
Grieksche woord amjoelos (wijnstok) als wortelwoord koos, bestaat uit slechts een drietal ge- 
slachten, terwijl daarentegen het soortental wel op p. m. 250 geschat kan worden, waarvan 
er hoogstens een vijfentwintigtal tot de beide andere, en al de overige tot het geslacht Yitis behooren. 
Omtrent den oorsprong van dezen geslachtsnaam is men het niet volkomen eens . Sommigen 
willen dat hij afkomstig zou zijn van het Celtische woord gwijd (een heester), voor welke 
onderstelling misschien goede grond is, waarin ik mij echter niet wil verdiepen, maar welke 
afleiding mij daarom toch niet minder gezocht voorkomt. Beter klinkt het Latijnsche woord vita 
(leven) als de oorsprong daarvan, en wel met het oog op de opwekkende eigenschap van het 
druivensap. 
Yan het groot aantal soorten, waaruit dit geslacht, dat inzonderheid in de tropische en 
subtropische gewesten der beide Halfronden, maar voornamelijk in Amerika, veel minder in 
Azië thuis behoort, is er ééne, die, reeds van de oudste tijden af, bij alle beschaafde volken 
bekend was: de gewone Wingerd namelijk, de Yitis vmifera der kruidkundigen 
De overoude kuituur van deze plant is oorzaak, dat men omtrent haar oorspronkelijk 
vaderland wel eens van meening verschilde. Yolgens le Maout moet men daarvoor het Z. O. 
gedeelte van Europeesch-Busland, en wel een gedeelte van den Kaukasus, n.1. Georgië (niet de 
N. Amerikaansche provincie Georgia) en Mongolië houden. Dat deze heester een gematigd 
warm klimaat verlangt, blijkt reeds genoegzaam hieruit, dat de kuituur ervan niet meer met 
goed gevolg mogelijk is daar, waar de gemiddelde zomer-temperatuur beneden 19° (Cels. 66° 
Fahr.) daalt, in welk geval toch de bessen of zuur blijven, of in 't geheel niet meer rijp worden ; 
terwijl die daarentegen in heete luchtstreken verdroogen vóórdat ze genietbaar zijn. 
Ik zal hier bij den Wingerd niet langer stilstaan dan noodig is, en daarom alleen nog 
slechts opmerken, dat niet alléén de Yitis vinifera, met hare door kuituur verkregen e, zeer tal- 
rijke variëteiten, eetbare vruchten oplevert, maar dat die ook nog door andere soorten voortgebragt 
worden, waartoe o. a. de Noord- Amerikaansche Yitis Labrusca, en inzonderheid de in Grieken- 
land veel gekweekte Yitis Apyrena , (die ook wel als eene verscheidenheid van den gewonen 
Wingerd beschouwd wordt) behoort, welker vruchtjes, gedroogd, de krenten van den handel zijn. 
De verschillende soorten van Yitis zijn over het algemeen klimmende heesters, en slechts 
bij uitzondering, zooals de hier afgebeelde, jaarlijks bij den grond afstervende vaste planten. De 
stengel is, jong zijnde, zeer knoopig, namelijk aan de leden sterk verdikt. De bladeren zijn 
meestal afwisselend of verspreid, en bij vele soorten enkelvoudig, met min of meer diepe in- 
snijdingen, somtijds zuiver hart vormig en oningesneden, bij andere echter zamengesteld, drie- of 
vijftallig; zoodat namelijk een zeker aantal blaadjes, als onderdeel en van het blad, op den top 
van een algemeenen bladsteel staan. 
Tegenover de bladeren komen soms zeer vertakte ranken voor. Daar deze organen, waar- 
/ 
