pidum a 
difpofitione 
Sulphuris 
dependent. 
Et nitor a 
commixto 
fale . 
fi Helvetia, eiusque Vicini'^. 
loresa peculiari fulphuris infucco terreftri vifcido contenti difpofitione 
dependere, Sc non ab exhalationibus metallicis , prout potior Philofo- 
phorum pars contendit j nam plerumq*, lapides pulcherrime colorati in lo- 
cis a mineris quam longiflime diflitis , & ad quas exhalationes metallorum 
pertingere nequeunt, generantur, 8c inveniuntur. Si vero lapidibus prae- 
ter colorem nitor quidam accedat, probabile efle, hunc a fulphure liquo- 
ris terreftris vifeidi cum aliquo fale in fluorem verfo,qui fulphurx illum fplen- 
dorem communicat, intime unito, ac faturato derivare . 
Hsecfunt principia feu primaria Hiftorise meae Lapidum Figuratorum 
fundamenta, ratione longa ex penentia comprobata , fupra quae univer- 
fa fubfequens de lapidibus dodrina fundabitur, Sc per quae omnia phaeno- 
menain lapidibus obvia , 5c hucufqj obfervata faciliter & clare explicari po- 
terunt. 
Quid fit 
faxum. 
Zapis odo- 
re violas 
referens . 
Veieli- 
ftein. 
Caufa 
odoris hu- 
ius lapidis . 
Lapis odo- 
re violas 
refer ens 3 e 
quo forna- 
ces in hy - 
pccanftis 
CAPUT SEXTUM. 
De Differentiis Cener icis Lapidum , quorum 
$20 YlTlUllas Jjpgzrtpe siTicejjf * » 
randfi qualitatis breviter defcribmtur . 
E Xpofita lapidum produdione ad eorum differentias defcendimiw} 
quas omnes huc adducere nimis amplum foret, cum lapidum diffe- 
rentium in Helvetia infinitus detur numerus, brevitati itaque Au- 
dens, tantum eas deferibere conabor, fub quibus nonnullae lapidum fpe- 
ciesob fervantur, quae ob peculiarem aliquam adjundam qualitatem foli- 
citiPhilofophi attentionem merentur . Inter quas primo occurrit faxum 
lapidis ignobiliorismaximum,& frequentiffimum genus , ortum ex im- 
puriore materia lapidefcente , colore vario , obfcuro tfcmen , &: ingrato, in- 
tegros montes Sc rupesconftituens . Cujus notanda fpecies eft Lapis odore 
viol as referens vulgo : Ein V neliftein . Magnitudine , Sc figura varia , colo- 
ris potiflimum eft cinerei, maculilcp, quibufdam nigris 3c puniceis cum mi- 
cis aureis interfperfi , rudis alioquin , impolitus , 3c aequalis . N aribus ad- 
motus fuavem fpirat violae odorem , qui calore acuitur . 
Non ipfius lapidis hunc odorem efle, fedmiifci cujufdamrufl ei adhae- 
rentis jam pridem notavit Agricola lib . i.Foffilium c. 5 . qui defedu nutrimen- 
ti, accedente tam aeris, quam pluviarum humiditate putrefeit , colo- 
remque fuum album naturalem in croceum commutat, vulgaria exaltati 
fulphuris indicia, a quo fuavifflmus hic odor praecipue dependet, propte- 
rea reliqui lapides ejufdemfpeciei talimufco deftituti nullum omnino fun- 
dunt odorem, &tantiim ex ea par te redolent, cuiprsedidus mufeus inhae- 
ret, unde Wormii L apidem odore violas referentem fine mufeo; ficut& 
faxum Sutberlandii Celeb. apud Edinburgenfes Botanici , de quo mihi fcripfit 
Amiciflimu s Lui dius y quod, mufeus faxp odorem debeat, &: non faxum 
mufeo, alterius fpeciei efle oportet , e quibus utiq; fornaces in hypocauftis 
exftrui poflent, quae hyeme totam domum grato odor^ replerent, attritu 
~ '• & ; cro- 
