Helvetia 
montofa 
regio . 
T luminil 
& lapidii 
pr&cipua 
mater vi- 
detur. 
Lapides fi- 
gurati ta - 
tu in mon- 
tibus re- 
feriuntur 
raro vel 
nunqud in 
vallibus. 
Itytio, 
Montes 
fiunt atem- 
bici aqua- 
rum natu- 
rales & 
fiaxofii. 
Crypta 
JEolica 
VVindt- 
loecher 3 . 
Athem- 
oder luft- 
loecher. 
Montes 
Lucernen - 
fies^qui la- 
pides figu- 
ratos fup- 
feditant. 
Langen- 
ftm en. 
20 Historia Lapidum Figuratorum 
CAPUT TERTIUM, 
Montes Helvetia ejuj 'que Vicinia , in quibus Lapides 
Figurati communiter colliguntur y enarrantur , 
H Elvetiam noftram fummis & faxofis montibus nonfolum ex omni 
parte effecindam, fedipfamquoque regionem iis e lapidum con- 
gerie a potiori exftrudis undique abundare nemo ignorat, ita ut 
non minus praecipua omnium ferme lapidum matrix videatur, ac a plerif- 
que Geographis prima maximorum Europae fluminum Icat urigo, 8c fons 
perhibetur, quae inter petro fas Helvetiae cavernas orta, lapideoquefemi- 
ne impraegnata, illud per omnem demiflioris terrae partem diffundunt, Sc 
diftribuunt. 
In quamplurimis Helvetia montibus colliguntur lapides figurati , in 
vallibus vero raro, vel nunquam, nifi e montibus illuc decidant, vel a 
torrentibus transportentur, quamobrem judicandum puto, montes Se 
colles, locaque eminentiora ad generationem Iapidum figuratorum ma- 
gis congrua efle, quam valles „ aut aperrre planities* vel ob diverfam aeris 
ambientis qualitatem , vel ob peculiarem terne texturam , quae femper plus 
ad naturam lapidis in montibus inclinat. Vel denique, quia feminio to- 
faceorum in mari delitefcenti major patet aditus ad montes, quam ad 
planities Se valles s probabile enim eft, plerofque altiores montes , Se 
mare in :er dari quandam fubterr aneam communicationem, mediante qua 
aquae mari elicitur. Se per fubterraneas montium cavitates, vel etiam 
ftrata porofa tanquam per totidem alembicos faxofosad fummos eorum 
apices attollitur, a quibus demum in forma fontium, rivulorum. Se flu- 
minum per omnem inferiorem terram ad neceffarium viventium uftim, 
fertilitatemque terrae inducendam magna fane optimi Creatoris providen- 
tia diftribuitur j per didas fubterraneas communicationes feminium te- 
flac eorum utpote leve Se minutum facillime una cum vaporibus aquas 
afeendentibus elevatur , Se ad extimam altiflimorum ; montium fuperfi- 
ciem tranfportatur . His adde , fi cryptae Colicae vulgo : FVindtlcecb - 
er> Athem-oder lujftloscher , per quas aer rapido motu conflanter agita- 
tur, Se tranfpirat ,’ in aluoribus montibus frequenter obviae cum fubterra- 
neis cavernis aut canalibus ad mare ufque proten fis unirentur, nullus infi- 
cias ibit, quod latentia femina leviffi-mo negotio abinclufis vehementio* 
ribus ventis ad fuperficiem montium ufque raperentur , fedde his plura in- 
fra dicentur. 
Montes ^Ditionis Lticernenfis , ( ut a Patria mea incipiam ] in quibus I a- 
pides figufati accurrunt, funt fequentes . Primo mons Langenfl affle n ad- 
jacens monti Pileato e parte Septentrionali in copia fuppeditat lapides Fru- 
mentarios fumma elegantia elaboratos, qui etiam in fummitate montis 
Fradi, feu Pileati vulgo: VViderfeld . dida inveniuntur . Alitis mons prodi- 
ctis longe minor litus efl: prope pagum Reiden leuca Zoffinga civitate 
Bernenfi diftantem ; Supra quem locata eft arx WicKa, colliguntur la- 
Afi; ln pides 
