( 
*w» 
a« 
«ipj« 
nil prorfus de iis, quæ in reliquis mundi plagis 
hofpitantur, & tamen hæc corpora funt, quæ fo- 
lidam globi noftri materiem, iplamque lubftantiam, 
vel faltem corticem ejus , condituunt. Si internam 
montium fabricam atque compofitionem quæris, 
li indolem lapideæ molis, qua condant, fi reliqua 
demum drata terræ, eorumque in his vel illis re- 
gionibus peculiarem difpofitionem, extenfionem & 
variationem fcire cupis, paucifiimos fontes inve- 
nies, e quibus vera & fufficiens harum rerum co- 
gnitio hauriri queat. Nec mirum ed, oryftogra- 
phicam hanc telluris, nodræ fcrutationem , Botanices 
& Zoologiæ dudio longe, tardiores progreffus fe- 
ciffe , cum non modo majoribus laboret difficulta- 
tibus, in oculos, ut ita dicam, incurrentibus; ve- 
rum etiam peregrinatores, quibus terras alio calen- 
tes fole adire licuit, aut nulla, aut raro faltem fo- 
lida hlineralogiæ, Chemiæ & metallicarum rerum 
cognitione imbuti fuerint. Novum præterea im- 
pedimentum illæ fie dittæ hypothefes vel theoriæ 
de origine montium & formatione telluris, me qui- 
dem judice, huic feientiæ attulerunt , quas non fe- 
duli obfervatores , prout decet, e multis inter fe 
comparatis- veris naturæ phænomenis, in gremio 
ejus attente confideratis, juda confequentia deduxe- 
runt; fed doffi alioquin feientiarum cultores, mere 
Philofophi, qui vix pedem ultra limina mufei fui 
pofuerunt, multo minus montes eorumque cryptas 
vifitarunt, fiftis & lubricis ideis, ingenio vel ni- 
mium vel parum fertili progenitis fuperdruxerunt, 
excogitarunt Sz divulgarunt. Multum quidem com- 
modi ex hac ratiocinandi methodo oriri, lubens 
fateor, qua fcilicet- itinera difpendiofa, analyfes che- 
micæ, variique labores tædiofi. forfan vitantur, 
Qmnisque naturæ confultatio fupervacanea redditur;, 
ejus. 
i 
