enodandae, saltem illustrandae, pro modulo virium , in medium 
afferre conabimur. 
Ut in omnibus fere imperiis Regiae potestati subjectis 
Jus monetae cudendae nullo non tempore Regale fuit, ita etiam 
in Anglia ab antiquis retro temporibus hoc jus ad Reges per- 
tinere pro certo habemus. Comprobant hoc multifaria de mo- 
neta ordinanda Regum placita, quorum Æthclredi Regis (an. 
979 — 1016) inter alia expressis verbis pronunciat: ” I\cmo 
officinam aliquam monctariam habeat praeter Regem” *) Iloc 
jure equidem sancitum fuisse, aliud vero consuetudine jamjam 
invaluisse vidimus. Cum enim turbulentis temporibus per 
omnia ferme Europae regna decrescente Regia potestate, Cleri 
auctoritas caput erigere coepit, jus monetae cudendae non 
solum Dioecesium episcopis sed etiam monasteriorum abbati- 
bus insimul concessum fuisse novimus. Hoc etiam in Anglia 
locum habuisse constat. Ex legibus enim Ætlielstani Regis 
(an. 924 — 940) palam evincitur numerum Monetarioruim plu- 
ribus in urbibus admodum increvisse. Ut vero monetae uni- 
tas et bonitas in tanta officinarum varietate qualitercunque 
observaretur, cautum fuit peculiari statuto **). 1 ”Re Jflyneterum ” 
(de Monetariis) ”We cwaedon pat an mynet $y of er call 
*) Liber Constitutionum tempore Æthclredi Regis-, apud Wilkins, Leges Anglo- 
saxoniræ. Lond. 1721. pag. 118. Revisae et auctae in Ancient Laws and Institutes of 
England. Lond. 1840. 
**) Leges Æthelstani. §. 14. apud Wilkins, 1. c. pag. 59. Ancient La^vs of Eng- 
land I, c. pag. 88. efr. pag. 514. 
