i3 
ra suppeditarunt. Præmia, ab Academiis scientiarum B er o li- 
ni, Pe tropo ii, Holm iæ et Parisiis quandoque liuic rei 
pertractandae proposita, indicant sane quanti momenti sit, ut 
explicetur. 
Magnae itaque vires et impensae dispositae sunt, quo resi- 
stentia fluidorum sub scientiae imperium redigeretur. Si vero 
modum, quo haec res tractata sit, propius respexeris, conceden- 
dum sane est, scientiam ipsam minus in id incubuisse, ut fluidi- 
tatis indoles et agendi ratio explicarentur , quam ut leges motus 
applicarentur ; atque experientiam phaenomena resistentiae plane 
composita amplexam fuisse. Hinc theoriæ, quæ cum ceteris 
fluiditatis phaenomenis nullum nexum habebant, illo respectu re- 
dundarunt; hoc vero experimenta, quæ ipsa phaenomeni elemen- 
ta non oculis subjecerunt. Quæ quum ita sint videntur omnino 
et scientia et experientia poscere , ut ab imo usque hanc reni 
aggrediamur. Theoria enim, si veram scientiae dignitatem me- 
reri vult, non tantum legibus motus generalibus innitatur, sed 
etiam eidem praeterea notioni superstructa sit, quæ ultimum con- 
tinet fundamentum, ex quo cetera fluiditatis phaenomena , ut ad- 
haesio, motus ejus per tubos et canaies, elevatio ejus denique in 
tubulis capillaribus, explicanda sint. Ne itaque convenientia 
theoriæ cum experimentis paretur quantitates assumendo, qua- 
rum valores ex experimentis ipsis explicandis perperam eruendi 
sunt — - Experimenta e contrario, desideriis scientiae satisfactura 
et theoriam propositam probatura, indolem ipsam phaenomeno- 
\ 
i 
