71 
ferat, possit, quamvis planum intervenerit, sine notanda veloci- 
tatis mediæ (r) mutatione profluere 4). 
Effectus plani resistentiae is est, ut quantitas aquæ 
x X A X c = 2 H rc 
[x scilicet = profunditati fluminis et r = dimidiae plani latitu- 
dini) eundem cursum tenere non possit, sed aliam viam sibi a- 
perire cogatur. Haec ipsa possibilitas phaenomenon fluiditatis 
continet. Si fluiditas talis esset, qualem per absolutam intellir 
gere voluerunt, nulla ad hocce phaenomenon efficiendum vi 
opus esset. Quae autem aquae indoles si, nulla adhibita vi,‘ 
prodire posset, foret omnino columna aquea, quam in directio- 
4 ) Mutua infer plani fluminisque dimensiones ratio, ad hunc finem 
necessaria , ab experimentis sat prope determinata est. Conf. 
N. E. pag. 2 5 Exp. IL et pag. 107. Exp. XXXVI, nec non E. 
H. P. I. pag. 29. seqq. et pag. 287 seqq, Quædam ex illis expe- 
rimentis in fluido prorsus indefinito facta dici non possunt, 
quod, amplitudine superficierum crescente, resistentia quoque 
cresceret (N. E. pag. i 5 i). Quam prope latus cisternae naviculae 
moverentur, auctor non tradidit. Ingenium theoriæ Eulerianæ 
hac ratione manifestum admirandum omnino est. Quæ si cum 
experimentis non plane congruat, in memoriam revocanda sunt, 
quæ vir doctrinae laude celeberrimus ipse dicit (1. c. pag. 216): 
”Summa difficultas, qua theoria motus fluidorum etiam nunc 
premitur, multo magis perspicitur, quo propius ad eam pertin- 
gere videmur.” 
