i85 
v* 
— î«.— f ' 
Hæc theoria resistentiam absolute determinavit non tantum 
ex legibus motus, sed etiam ex materiei, in qua motus fit, flui- 
ditate, cujus ipsius mensura, quoad resistentiam respicit, etiam 
determinata est. Constructio geneseos phaenomeni resistentiae 
lieic facta geometrica omnino evidentia gaudere mihi videtur, 
et ex illa totam theoriam omni, quo potui, tenore evolvere 
studui. Hæc yero evolutio facta est, nullam, ne frictione qui- 
dem excepta , calculo interserendo quantitatem (nomine constan- 
tis plerumque insignitam) , quæ peculiaribus experimentis non 
determinata sit. Ex hac theoriae propria genesi concludendum 
mihi videtur, nexum quendam inter inertiam et fluiditatem , ex 
quo idea resistentiae derivanda est, vere locum habere. Meam 
ipsius vero cogitandi vim in dubium vocare edoctus, satis ha- 
beo videns , hanc rem ex congruentia theoriae cum experimen- 
tis ulterius firmari. Si quando aequationes approximando reper- 
tae cum experimentis non plane consentiunt, indicat tamen theo- 
ria, rigide enodata, se altiorem praecisionis gradum continere. 
Hæc juncta inertiæ et fluiditatis agendi ratio theoriae resistentiae 
fluidorum multas phaenomenorum classes intime junxit, cjuas huc 
usque vel plane ignoravit vel tantummodo tetigit. Inter hæc 
phaenomena, suctio primum occupare locum mihi videtur. Per 
valorem cohæsionis absolutum hæc theoria cum adhaesione cor- 
porum rigidorum ad superficies fluidorum horumque ascensu in 
tubulis capillaribus connexa est. Ex valore vero frictionis ab- 
soluto motus aquarum per tubos, incilia et canales explicandus 
24 
