49 — 
Bij de nog ongeopende of pas geopende bloem bestaan de 
lodiculae uit een duncellig weefsel van veelhoekige eenigszins 
in de lengte gerekte cellen, waartusschen enkele spiraalvaten 
verspreid loopen. De cellen bevatten een ongekleurd celvocht 
en vrij groote kernen. Wordt nu op de een of andere wijze aan 
deze lodiculae water toegevoerd, dan zwellen de cellen waaruit 
zij zijn opgebouwd, sterk op en neemt het schubje vooral aan 
het onderste gedeelte aanmerkelijk in omvang toe; hiervan is het 
gevolg dat de kroonkafjes door den inwendigen druk hierop 
uitgeoefend uiteenwijken en de bloem zich opent. Verliezen de 
lodiculae weder hun water, dan houdt ook de druk op waardoor 
de kroonkafjes zich openden en sluit zich de bloem weder. 
In een bloem waar reeds z.g vruchtzetting heeft plaats gehad 
is het openen of sluiten van geen beteekenis meer voor de ver- 
dere verrichting der bloem en schrompelen de lodiculae reeds 
spoedig ineen, zoodat zij in zulk een stadium ook slechts met 
moeite zijn terug te vinden. 
De eigenlijke bloem bij de rijst is naakt, d.w.z. wij vinden 
noch kelk of bloembladen, noch bloemdek en bestaat de bloem 
slechts uit de meeldraden ten getale van zes en het vruchtbe- 
ginsel bestaande uit een stamper met twee stempels. 
De meeldraden zijn in één enkelen kring geplaatst en vormen 
den buitensten krans der bloemdeelen. Zij bestaan uit een helm- 
draad en helmknop. De helmknop zelve is langwerpig ovaal en 
door een tusschenschot (het helmbindsel) in twee zakjes verdeeld 
welke het stuifmeel bevatten. Het helmbindsel is iets korter dan 
de stuifmeelzakjes; wanneer de stuifmeelzakjes zich van hun in- 
houd ontlast hebben, krullen deze zich op en gaan de polen 
uiteenwijken, zoodat het leeggestoven stuifmeelzakje den vorm 
van een X aanneemt. 
Elk stuifmeelzakje bevat op haar beurt wederom twee hokjes 
welke zich door een overlangsche spleet openen en op deze wijze 
dus het stuifmeel vrij laten. 
De helmdraad is opgebouwd uit dunwandige cellen te midden 
waarvan een zeer dunne vaatbundel verloopt, deze zet zich voort 
in het helmbindsel en verloopt tot aan den top. 
Med. Dept. van Landbouw No. 15. 4 
