— 47 — 
onreinheden te ontdoen. Voor het troepenpaard acht Mars padi 
minder gewenscht, omdat het grooter volume inneemt en dus 
lastiger te transporteeren is dan gaba en het verlies aan vruch- 
ten bij het overbrengen naar en de behandeling in de stallen. 
Dit laatste bezwaar is ook mij meermalen ter oore gekomen, 
maar moet van ondergeschikte beteekenis worden geacht, want 
waarom kan padi niet evengoed als de losse gabakorrels zonder 
verlies uit het magazijn bij het paard gebracht worden. Het is 
toch niet noodzakelijk, de bossen los in de hand over te brengen? 
Dat de keuring van padi meer bezwaren zou opleveren dan 
die van gaba, ontkent Mars. De keuring van gaba geschiedt 
naar het uiterlijk, en het gewicht van 1 liter; volgens Schart.ee 
en Moens varieert dit van 488 — 580 gram. Mars wenscht het 
minimum gewicht van 1 liter op 600 gram te stellen, een moeilijk 
te vervullen eisch. Een snelle oriënteering omtrent het gehalte 
aan ledige zaaddoppen verkrijgt men door te bepalen, welk 
gedeelte bij het uitstorten in water niet onmiddellijk zinkt. 
Algemeen vindt men de opvatting, dat het kneuzen van graan- 
vruchten (dus ook gaba) voor het verstrekken aan paarden ten 
gevolge heeft, dat de lichaamsomvang der dieren wel toeneemt 
maar minder kracht ontwikkeld wordt. Experimenteele bevestiging, 
van deze waarneming uit de praktijk wordt niet gegeven. De 
oorzaak ervan kan hierin gelegen zijn, dat de koolhydraten uit 
gekneusde zaden beter verteerd worden dan uit ongekneusde en 
dat dit surplus leidt tot vetafzetting, die dan het uithoudingsver- 
mogen kan verminderen. In dat geval is het „dik worden” te 
vermijden, door een deel der gaba te vervangen door een geringere 
hoeveelheid Leguminosenzaden. 
Ongekneusde korrels verlaten dikwijls onveranderd het darm- 
kanaal. Bij de nog nader te bespreken voedingsproeven is ge- 
bleken dat bij padivoedering geen gabaresten in de faeces voor- 
kwamen; wel echter na toediening van gaba. Dit is waarschijnlijk 
toe te schrijven aan het stroogehalte van de padi; door toevoeging 
van haksel van padistroo (zie blz. 32) kan de verteerbaarheid der 
gaba verhoogd worden. 
De ontbolsterde rijst heeft geringer beteekenis als veevoeder. 
Practisch komt alleen de roode rijst daartoe in aanmerking; door 
