58 
suiker). Aan eiwit en vet zijn zij bijzonder arm. De asch bevat 
weinig kalk en veel kalium. Daar zonder uitzondering slechts 
weinig „ruw-vezel” aanwezig is, zoo oefenen deze stoffen een 
geringe prikkel uit op den darm wand en zijn derhalve, indien 
geen voedsel met voldoende vezelstof-gehalte bij gevoederd wordt, 
niet volkomen verteerbaar. 
De waarde voor de veevoeding is slechts betrekkelijk. Alleen 
aan varkens kan zonder bezwaar een groote hoeveelheid gevoederd 
worden, daarna komen in volgorde slachtvee, melkvee, schapen 
en paarden. Bij paarden verdragen alleen langzaam werkende 
dieren eene belangrijke hoeveelheid; voor troepenpaarden is dit 
soort voeder weinig geschikt, het werkt dan verslappend en geeft 
aanleiding tot zweeten. Ook voor veulens is het beter dit vocht- 
rijke, weinig eiwit houdend, voeder te vermijden. 
Steeds moet bij het gebruiken van deze zetmeel-voedsels het 
eiwit-evenwicht worden hersteld door zaden, in het bijzonder die 
van Leguminosen (katjangsoorten). 
Manihot utüissima Pohl, ketella pohon ; cassave. 
De cassave wordt thans op groote schaal hier gekweekt en 
in tal van variëteiten. De wortel is bijzonder rijk aan zetmeel 
(dat niet op maïszetmeel gelijkt, zooals Pott abusievelijk aan- 
geeft). Dit zetmeel wordt in een aantal fabrieken gewonnen en 
in den handel gebracht. De verschillende variëteiten worden in 
bittere of zoete onderscheiden ; daartusschen zou men nog de 
weinig smakende kunnen plaatsen. De bittere wortels bevatten 
een giftstof, die geacht wordt niet voor te komen in de niet- 
bittere variëteiten. Dit is nu niet geheel juist ; in de zoete varië- 
teiten komt eveneens een weinig der giftige stof (hier blauwzuur) 
voor; maar in zeer veel geringer hoeveelheden dan in de bittere. 
Het volksgeloof zegt, dat men giftige variëteiten in niet-giftige 
veranderen kan en omgekeerd, door de stekken met het topeinde 
in den grond te steken; volgens BOORSMA l ) is dit waarschijnlijk 
een sprookje. De bittere variëteiten zijn juist bijzonder rijk aan 
1) Vergiftige Cassave : Teysmannia 1905, blz. 483. 
Zie ook: Wigman: Cassave: Teysmannia, 1900, blz. 398. 
H. C. H. de Bie : Cultuur van Cassave : Teysmannia 1900, blz. 273. 
