11 
warmte bepaald; is deze bekend, dan worden 1000 calorieën 
gelijkwaardig gesteld aan 424 kilogrammeter 1 ). Hoe groot de uit 
de bestanddeelen te verkrijgen arbeid is, moge blijken uit onder- 
staande gegevens. 
1 gram stof levert bij verbranding in caloriën : 
vet 
9319 — 9686. 
alkohol 
7000 
( caseïne 
5857 
eiwit 
kippeneiwit 
5735 
( chondrine 
5200 
( zetmeel 
4116—44 
koolhydraat 
{ rietsuiker 
4175 
Het vet is dus de beste krachtbron ; daarna volgen eiwitten en 
koolhydraten. Daar eiwitrijke voeding het duurst is, zoo zijn vetten 
en koolhydraten uit een financieel oogpunt boven eiwitten te 
verkiezen. Bij paarden zullen vooral de koolhydraten in aanmerking 
komen, omdat deze in groote hoeveelheden het best verdragen 
worden. Van de koolhydraten is de vezelstof de minst productieve, 
daar deze de grootste kauwarbeid verlangt en daarbij een goed 
deel der geleverde energie verbruikt. 
Bij de voeding der werkdieren nu is het voordeeligst, juist 
zooveel eiwit te verstrekken als noodig is, om het stikstofverlies 
1) Een kilogrammeter is de arbeid, die verricht wordt, indien een kracht 
van 1 K G. zijn aangrijpingspunt 1 M. in de richting van de kracht verplaatst. 
De kracht, die noodig is, om een massa van 1 K.G. te verplaatsen, is in den 
regel aanzienlijk kleiner dan 1 K.G. Zoo vond Kellxer, dat een onbelast 
paard in stap (90 M. in de minuut) voor elk K.G. massa en eiken M. weg ver- 
bruikte 0.3621 cal. — 0.154 K.G. M. ; bij eene belasting van 125 K.G. 0.3914 cal. — 
0.166 K.G. M. In draf (185.5 M. pro minuut) werd per 1 K.G. gewicht en 1 M 
afstand verbruikt 0.5478 cal. 0.232 K.G. M. onbelast en 0.6007 cal. — 0.255 K.G. 
M. bij 125 K.G. belasting. 
Eene globale berekening leert, dat het westmoesson-ration van het troepen- 
paard, bestaande uit 25 K.G. gras en 5 K.G. padi, totaal ongeveer 48.5 millioen 
ealoriën vertegenwoordigt. De caloriewaarde van de uitgescheiden faeces, 
urine, darmgassen is ongeveer 20.6 millioen, voor de instandhouding van het 
lichaam van een paard van 400 KG. is noodig circa 11 millioen, zoodat 16.9 
millioen caloriën per dag resulteeren voor te verrichten arbeid. Een gematigd 
marschtempo in vlak terrein zal ongeveer 0.22 cal. per K.G. en M. eischen, 
zoodat een paard van 400 K.G. met een belasting van 125 K.G. per K. M. 
afstand 116000 caloriën verbruikt voor een marscli van 50 K. M. derhalve 6 
miUioen caloriën. De hoeveelheid neemt echter met versnelling van het tempo 
toe; bovendien moeten voor elke 100 M. stijgen ongeveer 100.000 caloriën in 
rekening gebracht worden. 
