VOORWOORD. 
De aanleiding tot het samenstellen van deze Mededeeling was een 
opdracht, door het Legerbestuur aan schrijver verstrekt Er werd een 
onderzoek verlangd naar de samenstellingen verteerbaarheid van eemge 
voederstoffen, voor het troepenpaard in gebruik Daartoe werden ver- 
schillende voederstoffen aan eene anal}-se onderworpen (vergel tabel i — 6) 
en in samenwerking met den Majoor-paardenarts H. J. TROM P DE HAAS 
een onderzoek ingesteld naar de verteerbaarheid van een zestal rations 
(Zie Hoofdstuk III). Bij dit onderzoek is bijzondere aandacht geschon- 
ken aan het kalkgehalte van de voedergewassen ; en blijkbaar terecht, 
want alle geanalyseerde producten bleken in kalkgehalte bij over- 
eenkomstige Europeesche voederstoffen ver achter te blijven. Welke 
schadelijke gevolgen dit kalkgebrek met zich brengen kan, is in 
Hoofdstuk IV uiteengezet 
In het eerste hoofdstuk is een beknopt overzicht gegeven van de 
wijze, waarop thans de voedingsvraagstukken kunnen opgelost worden, 
en van eenige der reeds verkregen uitkomsten De korte beschrijving 
der Indische voederstoffen in Hoofdstuk II is in de eerste plaats bestemd 
voor hen, die belang stellen in de voeding van het paard in Indië; er 
zijn echter ook verschillende stoffen opgenomen, die voor de paarden- 
voeding alleen in tijden van nood gebezigd zullen worden. Daar der- 
gelijke producten somtijds van groot nut zijn voor de voeding van 
andere dieren, zoo scheen het schrijver wenschelijk, ook daarvan alle 
gegevens mede te deelen, die hij omtrent hunne voedingswaarde aantrof. 
Hoewel bij vergelijking met de vroegere geschriften (van SCHAREEE 
en BERNELOT MOENS (1864) of van MARS (1886)) blijkt, dat er thans 
over veel uitgebreider cijfermateriaal te beschikken valt, zoo is toch nog 
geenszins de taak van den scheikundige in dit arbeidsveld als afgesloten 
te beschouwen. De aanwinsten van de laatste jaren zijn echter zoo aan- 
zienlijk, dat de wenschelijkheid, deze bijeen te brengen, geen nadere 
verklaring behoeft. Uit de analyses zijn gemiddelden berekend, welke 
in de laatste drie tabellen zijn neergelegd ; het was niet te vermijden, 
daarbij van enkele stoffen getallen op te nemen van één enkele analyse. 
De plantennamen zijn zooveel mogelijk volgens den Index Kewensis 
opgegeven. 
Schrijver heeft zich bij dit onderzoek in een veelzijdige medewerking 
mogen verheugen. Aan allen die van hunne welwillendheid blijk gaven, 
zij hier nogmaals zijn dank gebracht. In het bijzonder is hij den 
Directeur van Landbouw erkentelijk voor de hem verleende gastvrijheid. 
Buiten zo rg, Mei, 1909. 
J. DEKKER. 
