88 — 
INLEIDING. 
Van de minerale bestanddeelen der voederstoffen zijn er twee 
van buitengewoon belang voor de voeding, n. 1. kalk en phos- 
phorzuur, de hoofdbestan ddeelen van het beenderstelsel. Een 
abnormaal gehalte der voeding aan deze stoffen zal zich dus het 
eerst doen gevoelen door afwijkingen van het skelet. 
De meest algemeene afwijkingen van het skelet zijn rhachitis 
en osteomalacie. De eerste ziekte treedt meer op bij jongere dieren, 
de laatste ook bij volwassene. Men is over de oorzaak dezer been- 
ziekten nog niet volkomen ingelicht, en heeft daarvoor verschil- 
lende verklaringen gezocht, de meeste waarvan afwijkende samen- 
stelling van het voedsel als grondoorzaak aannemen. Het optreden 
der osteomalacie onder de troepenpaarden op Java heeft ook van ons 
bijzondere aandacht gevraagd voor dit onderwerp en indien dit 
gedeelte dezer mededeeling wat uitvoeriger zal worden dan de 
behandeling der voorgaande punten, zoo moge dit eene verkla- 
ring vinden in de groote belangen, die daarmede verbonden zijn. 
OSTEOMALACIE. 
Dc osteomalacie (beenverweeking, ook genoemd halisteresis ossium, osteoporose, 
osteopsathyrose, Knochenbrüchigkeit) komt voor bij menschen, runderen, geiten, 
varkens en paarden. Do ziekte heeft met rhachitis dit gemeen, dat dc beenderen 
der lijders armer worden aan zouten, in ’t bijzonder aan calciumphosphaat. 
Daardoor verzwakken zij zoodanig, dat ze ten slotte den last van liet lichaam 
niet kunnen dragen en buigen of breken. 
Klimmer en Schmidt (1906) geven volgende beschrijving van dc verschijn- 
selen. In het begin verloopt de ziekte zouder symptomen. De eerste verschijn- 
selen zijn bewegingsstoornissen. Somtijds treden gewrichts- en peesscheede zwel- 
lingen op; de verhoogde gevoeligheid schijnt echter in het periost te schuilen. 
De rug is meestal gekromd, de blik angstig ; soms hoort men de gewrichten 
kraken. Bijna bij iedere patiënt worden 14 dagen na de eerste verschijnselen 
zwellingen aan de ribben waargenomen (10—12 cM. lang, G— 8 cM. breed); bij 
een bijzonder sterk aangetast rund kan men die plaatsen met den vingerindrukken, 
waarbij een geruisch is waar te nemen. De beenderen, speciaal de ribben 
en extremiteiten zijn week en hyperaemisch. Het periost is hyperaemisch, 
blauwachtig rood, verdikt en gezwollen. Peesscheeden en gewrichten zijn ont- 
stoken. De wanden der bloedvaten laten bloedbestanddeelen door; welke extra- 
vasaten aanleiding geven tot hersenstoornissen. De musculatuur is slap ; de 
houdbaarheid van het vleeseh zeer gering. 
Hoewel deze beschrijving blijkbaar geldt voor runderen, zoo 
geeft zij toch wel een beeld van de ziekte in ’t algemeen. 
