— 49 
I. Tusschenplanting en wisselbouw. 
Hoewel wisselbouw in direct verband staat met bemesting, 
hebben we gemeend een en ander afzonderlijk te moeten bespre- 
ken. Om de vele voordeelen van oordeel kundige wisselbouw hier 
uiteen te zetten, zou ons evenwel te ver voeren, waarom we met 
eene korte beschouwing in dezen zullen volscaan, waarbij wij 
voornamelijk de toestanden in Palembang op ’t oog hebben. 
Eerstens moet de aandacht er op worden gevestigd, dal de 
tusschenplanting welke de bevolking in Palembang op de meeste 
plaatsen zeer veel toepast allerminst aanbeveling verdient. 
Een katoenaanplant is daar ook meermalen ’n ware kruideniers- 
winkel. 
Tusschen de kapas groeit lustig Terrong (Solanum Melongena, L.). 
Bidjan of Widjen (Sesamum indicum, L.), Spaansche peper (Cap- 
sicum annuum, L.), Koendoer (Benincasa hispida, Cogn.), Kisih 
(Luffa cylindrica, Roem.), allerhande Katjang-soorten, en wat 
niet al, terwijl bijna overal, meestal tegelijk met het uitzaaien 
van de katoen, nog Djagong (Zea Mais, L.) wordt gezaaid, zoodat 
het geen nadere uitlegging behoeft, dat onder dergelijke om- 
standigheden de oogst van de katoen nooit zulk een hoog cijfer 
zal behalen, als op speciale katoenvelden. 
Het spreekt vanzelf, dat het meer aanbeveling verdient al 
deze gewassen op een afzonderlijk stuk grond aan te planten, 
om het daaropvolgende jaar zooveel mogelijk weer een ander 
gedeelte daarvoor in gebruik te nemen. 
Door jaar-in jaar-uit na den katoenoogst rijst te planten, gaat 
de grond weliswaar zeer spoedig in hoedanigheid achteruit, 
doch deze manier van werken mag voor de inlandsche be- 
volking als eene der meest geschikte beschouwd worden, vooral 
daar, waar men naar welgevallen van terrein kan en mag verwis- 
selen. Zooals reeds te voren terloops werd opgemerkt, zal de tijd 
wellicht niet meer veraf zijn, dat aan dit willekeurig veranderen 
van terrein paal en perk moet gesteld worden, te meer daar vele 
ladangs (door herhaaldelijk branden) in alang-alang velden worden 
herschapen en met de boschen met de meeste roekeloosheid wordt 
omgegaan. 
Meded, Dep. v. Landbouw No. 14. 
