— 50 — 
Het is daarom niet van belang ontbloot, er op te wijzen dat 
het niet ondoenlijk is, hierin eenige verbetering te brengen. 
Men neemt bijvoorbeeld voor het te beplanten terrein twee-maal 
zoo’n groote oppervlakte, als men werkelijk denkt noodig te 
hebben, terwijl niet meer dan de helft ontgonnen wordt. Ver- 
volgens wordt ieder jaar van grond verwisseld, om toch voort- 
durend op hetzelfde stuk terug te komen. Indien dan nog direct 
na de kapas- of padioogst op het braakliggend terrein het een 
of ander vlinderbloemig gewas zou worden uitgezaaid, om op 
gemakkelijke en goedkoope manier den grond telkens te verbe- 
teren, dan zou het boven allen twijfel verheven zijn, dat op ’n 
dergelijke manier de gronden vele jaren achtereen dezelfde 
waarde zouden blijven behouden. Op minder goede talang- 
gronden zou men echter een grooter veld moeten occupeeren, 
dan op zeer vruchtbaren grond, zoodat een en ander — al naar 
gelang de kwaliteit van den bodem — op verschillende plaatsen 
wel wat uiteen zou loopen. 
Meer zullen we hier voorloopig niet aan toevoegen, doch acht- 
ten wij het gewenscht de noodige aandacht op een en ander te 
vestigen, om daar, waar men eventueel met de katoencultuur zou 
willen beginnen, tijdig genoeg desbetreffende maatregelen te 
kunnen nemen, aangezien men vroeg of laat toch overal ge- 
noodzaakt zal zijn, een andere manier van ladangbouw in het 
leven te roepen, dan de tegenwoordig bestaande. 
Omtrent een oordeelkundige Wisselbouw bij de teelt van Katoen, 
kunnen wij voorshands niets naders mededeelen, daar hiermede 
tot nu toe in deze streken weinig of geen proeven van eenig 
belang genomen werden, doch zal het — waar zulks mogelijk is — 
aanbeveling verdienen, dat hoogstens twee jaren achtereen op 
hetzelfde terrein katoen na de rijst wordt aangeplant, daarbij van 
de idee uitgaande, dat de rijst-cultuur de voornaamste is. Mochten 
ondernemingen in Ned.-Indië verrijzen waar katoen als het voor- 
naamste cultuurgewas werd beschouwd, natuurlijk zal men dan 
eenigszins anders dienen te werken. Bovendien hangt een en 
ander van te veel omstandigheden af, om thans op deze kwestie 
nog dieper te kunnen ingaan. 
