7 — 
herkend kan worden, terwijl bij alle kruisingen, waarin de moe- 
derplant het met betrekking tot elk kenmerksverschil dominee- 
rende type voorstelt, in de eerste bastaardgeneratie niets van 
een kruisbestuiving blijkt (de vaak bij rijstbastaarden der eerste 
bastaardgeneratie optredende forschere groei en grootere uit- 
stoeling kan alleen dan een aanwijzing zijn, wanneer het uitstoe- 
lend vermogen van den vader nauwkeurig bekend is en hiervan 
is in ons geval geen sprake). De natuurlijke bastaardeering speelt 
dus een grootere rol dan men direct kan waarnemen. 
Het hoogste percentage natuurlijke bastaardplanten, dat bij de 
nakomelingschap, van een enkele pluim kon worden geconsta- 
teerd, was 23 %. Voorts werden nog pluimen aangetroffen met 
1 3 % en 8 % natuurlijke bastaarden. Bij een tweetal pluimen 
werden 5 % bastaarden gevonden. Bij enkele pluimen werd een 
percentage bereikt van 4 en 3 %. Echter bleef bij het meeren- 
deel het percentage onder 1. Mogelijk is het, dat bij de eene 
variëteit kruisbestuiving gemakkelijker geschiedt, dan bij de 
andere. 
Ten einde zekerheid te verkrijgen omtrent de vraag of al 
deze afwijkingen wel als bastaarden mogen worden beschouwd 
(ook mutatie kan in het spel zijn), werden van bijna alle afwij- 
kingen pluimen uitgezaaid. De hieruit voortgekomen kuituren 
vertoonden, op een enkele uitzondering na, splitsingen, welke 
wezen op de bastaardnatuur der evenbedoelde afwijkingen. 
Over het algemeen genomen komt het ons voor, dat bij het 
rijstgewas zelfbevruchting niet in die mate plaats heeft als bij 
gerst, haver en tarwe. Vergelijken wij ten aanzien van de mate, 
waarin zelfbevruchting een rol speelt, het rijstgewas met de 
evenzeer als zelfbestuivend gequalificeerde gewassen tabak en 
Vigna sinensis Savi, dan moet daarentegen aan het rijstgewas 
een grootere mate van zelfbevruchting worden toegekend. 
De bastaardeering zal natuurlijk sterker plaats hebben naar- 
mate de planten dichter op elkaar staan. Zoo zal bij de land- 
rassen, die alleen als sterk gemengd moeten worden beschouwd, 
de onderlinge bastaardeering ten aanzien van de samenstelling 
dier rassen een niet geringe rol spelen. 
