2 
De bloempjes bloeien hier dus blijkbaar niet open; de bestui- 
ving geschiedt dan binnen de gesloten blijvende kroonkafjes, 
zoodat slechts eigen stuifmeel de bevruchting kan bewerkstel- 
ligen. Wij hebben dus in dit bijzondere geval te doen met 
cleistogamie. Aan parthenogenesis of apogamie mag hier niet 
gedacht worden, daar bij alle tijdig gecastreerde en daarna voor 
bestuiving gevrijwaarde bloempjes embryo-vorming uitbleef. 
Dat zelfbevruchting bij het rijstgewas een belangrijke rol ver- 
vult was ons duidelijk geworden, nadat wij in het plantseizoen 
1906 — ’07 elk type onzer variëteiten-collectie door de nakome- 
lingschap van één enkele pluim hadden doen vertegenwoordi- 
gen. Ofschoon bij den vorigen aanplant dier variëteiten de ge- 
legenheid tot onderlinge kruisbestuiving buitengewoon gunstig 
was geweest, leverde elke van één pluim afkomstige kuituur in 
1906 — 1907 een zeer homogenen aanblik op. 
Als aanwijzing, dat de rijstbloem aan zelf bestui ving niet vreemd 
zal zijn, moge voorts de waarneming dienen, dat bij vele bloempjes 
de stempels in het geheel niet uittreden, maar gedurende de 
spreiding en ook na de sluiting der kroonkafjes binnen het 
bloempje besloten blijven. Toch blijft dan de vruchtzetting zeer 
regelmatig plaats vinden. Dat het percentage dezer bloempjes 
niet gering behoeft te zijn moge blijken uit de cijfers vastge- 
steld voor onze variëteit R. 15. Hier werd de gemiddelde ver- 
houding (bepaald door tellingen uitgevoerd bij 20 pluimen) tus- 
schen het aantal bloempjes, waarbij een der stempels of beide 
stempels uittreden en het aantal bloempjes, waarbij de stempels 
steeds binnen de kafjes besloten blijven, berekend op 4:3. 
Door speciale proefnemingen werd de bevruchtingsquaestie 
nader uitgewerkt. De kunstmatige zelfbevruchting werd op twee 
wijzen uitgevoerd. Ten eerste werden afzonderlijke pluimen in- 
gesloten door kooien van fijn dun doek. In dit geval is nog slechts 
een bestuiving tusschen de verschillende bloempjes van eenzelfde 
pluim mogelijk. Ten tweede werden afzonderlijke rijstbloempjes 
aan de toppen zoodanig dichtgekapseld (door middel van entwas), 
dat het spreiden der kafjes onmogelijk was en dus de bestuiving 
zich binnen het bloempje moest afspelen (strenge zelfbevruchting). 
