76 — 
bij den oogst, het drogen en opbewaren kunnen doen gelden. 
Hoe gelijkmatiger de pluimen rijpen, des te kleiner zal het 
percentage breuk zijn; maar ook oefent een degelijke droging 
der padi in de zon en een opbewaring op een zoo koel en zoo 
droog mogelijke plaats een gunstigen invloed uit op de breek- 
baarheid. 
De gelijkmatigheid in rijping wordt natuurlijk bevorderd door 
de groei voor waarden, (deze in den ruimsten zin des woords ge- 
nomen), voor alle planten van het terrein zooveel mogelijk ge- 
lijk te doen zijn. Wordt hieraan voldaan zoo kan echter toch 
de gelijkmatigheid der rijping onvoldoende zijn, indien niet een 
doelmatig plantverband wordt toegepast (onder plantverband 
zoowel te begrijpen het aantal plantjes per plantgat als de onder- 
linge afstand der plantgaten). Dit staat in verband met het 
uitstoelend vermogen. Neemt men toch het plantverband te 
ruim dan kan dit vooral bij de sterk uitstoelende typen licht 
aanleiding geven tot een bovenmatig sterke vertakking, welke 
een onregelmatigheid in den aanleg en als gevolg hiervan ook 
in rijping der pluimen veroorzaakt. 
Zooals hierboven reeds is gezegd speelt de kleur van de bras 
een groote rol bij de qualiteitsbepaling. Deze kleur kan nu 
samenhangen ten eerste met de kleur van het zilvervlics en ten 
tweede met de geaardheid der endosperm. Naar de kleur van 
het zilvervlies onderschiedt men witte, zwarte en roode braskor- 
rels; naar de geaardheid van het endosperm kunnen de korrels 
glazig, egaal dof en min of meer melig zijn. 
Vrij algemeen hoort men op Java de meening verkondigen, 
dat de roode en zwarte kleur van de rijstkorrels niet slechts 
het zilvervlies betreffen, maar dat deze kleuren ook in de kern 
zetelen. Van de zwarte ketan hoort men eveneens niet zelden 
verzekeren, dat hier de kern, dus het endosperm zwart gekleurd is. 
Deze opvatting is nu zoowel voor de rijst- als voor de ketan- 
korrels onjuist; de hooger bedoelde roode en zwarte kleur is 
steeds in het zilvervlies gelocaliseerd, tenzij kunstmatige kleuring 
van het endosperm plaats heeft gehad. Men kan zich hiervan 
overtuigen door het vlies voorzichtig geheel van de korrel te 
