- ?9 — 
Berichten enz.” No. 94) zouden wij, indien de zwarte kleur als 
domineerend ten aan zien van de roode kleur wordt opgevat, in 
de tweede bastaardgeneratie 12 ( = 9 -j- 3) planten, met zwarte 
korrels tegen 3 met roode en 1 met witte korrels moeten ver- 
wachten, hetgeen werkelijk bevredigend met de door ons ge- 
vonden getalsverhoudingen overeenstemt. De beide kleurprinci- 
pen kunnen zich dus in de bastaardproducten onafhankelijk van 
elkaar gedragen. 
Bij een enkele kruising verricht tusschen een witkorrelige 
soort en een zwartkorrelige verkregen wij in de tweede bastaard- 
generatie 1 39 planten met zwarte tegen 64 planten met witte 
korrels (zelfbestuiving had plaats gehad), dus een aanmerkelijk 
grooter aantal witkorrelige planten dan met de Mendel’sche 
verhouding (bij monohybride verbindingen) is overeen te brengen. 
Het is mogelijk dat deze afwijking en ook de vele afwijkingen, 
verkregen bij kruisingen tusschen roode en witte rijstsoorten 
verband houden met de aanwezigheid van andere kleurkenmer- 
ken der planten. 
Men hoort niet zelden verzekeren, dat de zwarte kleur slechts 
bij ketan optreedt; dit is echter geheel onjuist. De bedoelde 
zwarte verkleuring komt zoowel bij rijst- als bij ketantypen voor, 
'zonder dat iets blijkt van eenige voorkeur, die dit kleurprincipe 
voor een dezer verscheidenheden zou hebben. Voor consump- 
tierijst verkiest men witte bras boven roode of zwarte bras. 
Hierom wordt het optreden van roode of zwarte rijst in aan- 
plantingen van een witkorrelige soort ongaarne gezien. De oor- 
zaak van dit optreden kan nu drieërlei zijn. Ten eerste zou 
mutatie hierbij in het spel kunnen zijn. Naar onze ervaring 
gelooven wij niet dat deze mutatie hier van praktische betee- 
kenis is. Ten tweede kan door natuurlijke kruisbestuiving het 
roode kleurprincipe in het oorspronkelijk witkorrelige ras ge- 
bracht worden. Langs dezen weg zal zonder twijfel niet zelden 
de bedoelde ongewenschte verontreiniging in het leven geroepen 
worden. Ten derde kan het zaaigoed bijvoorbeeld in den schuur 
vermengd zijn geraakt met een roodkorrelige soort of kan de 
opslag van een vorigen aanplant van roode rijst meegeoogst 
