81 
groep zijn daarentegen weinig gewild. De korrels onzer tweede 
groep kunnen er geheel uitzien als de korrels van de meeste 
ketantypen, welke laatste korrels evenzeer meestal dof, melk- of 
krijtwit en stearine-achtig op de breuk zijn; door de jodiumreac- 
tie kunnen dan de rijst en ketankorrels natuurlijk altijd onder- 
scheiden worden. Op grond van kruisingsproeven mogen wij 
het zetmeelkenmerk in de korrels van rijstplanten en het dex- 
trinenkenmerk in de ketankorrels beschouwen als een paar anta- 
goniste kenmerken, die na onderlinge bastaardeering zuiver de 
Mendelsche splitsingen volgen. In de zetmeelmais en de suiker- 
mais (= dextrinenmais) hebben wij met een gelijksoortige tegen- 
stelling te doen als in zetmeelrijst en dextrinenrijst (ketan). In 
beide gevallen is het zetmeelprincipe in den heterozygote domi- 
neerend. 
Het voorkomen van enkele rijstkorrels op ketanpluimen als 
resultaat van den directen invloed van stuifmeel, afkomstig van 
rijstplanten op den aard van het na de bevruchting zich ontwik- 
kelende endosperm bij ketanpluimen is voor het eerst door 
Moquette waargenomen. In zulke korrels (xenien) hebben wij 
naast een bastaardembryo tevens tengevolge van de plaats heb- 
bende zoogenoemde dubbele bevruchting een bastaardendosperm, 
waarin het rijst- of zetmeelprincipe gelijk is gezegd, domineert. 
Zaaien wij zoo’n bastaardkorrel uit, dan zal zich uit het bastaard- 
embryo eên bastaardplant (der eerste bastaardgeneratie) ontwik- 
kelen, waarvan de pluimen gemengd zijn. Ketan en rijstkorrels 
komen hier naast elkaar voor in een bepaalde verhouding 
en wel treft men drie rijstkorrels aan tegen een ketankorrel. 
Hier dient opgemerkt dat de endospermen dezer korrels (van 
de pluimen der eerste bastaardgeneratie) reeds tot de tweede 
bastaardgeneratie behooren ; de getalsverhouding 3 : 1 wijst dus op 
zuiver Mendelsche splitsing (voor verdere bijzonderheden wordt 
verwezen naar onze „Mededeeling omtrent enkele kruisingsproe- 
ven” in „Korte Berichten uitgaande van het Departement van 
Landbouw” No. 61). 
Enkele kruisingsproeven werden nog genomen teneinde na te 
gaan, hoe het geheel of gedeeltelijk glazige zetmeel-endosperm 
Meded. Dept. v. Landbouw No. 12. 6 
