145 
opdat het zonlicht niet te zeer onderschept worde. Bij het ver- 
zamelen van het op den grond liggende zaad in den aanplant 
heeft men natuurlijk geen zekerheid, dat de afstamming zuiver is. 
Uit de met de variëteit „Begog” genomen zaaiproeven bleek, 
dat zoowel het kiemvermogen als de snelheid, waarmee het zaad 
ontkiemt het grootst is, indien in onbemesten, vrij lichten grond 
wordt uitgezaaid. 
Bij opgraving der ondergebrachte zaden bleek, dat het splijten 
der harde, korstige zaadhuid op zijn vroegst na 1 1 dagen plaats 
vond, terwijl de eerste kiemplantjes na plm. twee weken boven 
den grond zichtbaar waren. Waar de zaden op met karbouwen- 
mest bemeste kweekbedden waren uitgelegd, geschiedde het 
barsten der zaadhuid (die harder is dan bij Ricinuszaden, waar- 
van zij overigens in uiterlijk veel hebben) eerst na ongeveer vijf 
weken. In het gunstigste geval kiemden er bij de Begog 25 — 
30 % der uitgelegde zaden ; het is echter mogelijk, dat in langer 
tijdsverloop nog meerdere kiemkrachtig zullen blijken te zijn; de 
kieming toch geschiedt vrij onregelmatig en nog steeds komen 
er nieuwe kiemplantjes te voorschijn. De zaden schijnen na 
maanden hun kiemvermogen nog niet te verliezen. Bij een par- 
tij van plm. 200 dezer Begogzaden bleek na openbreken plm. 60% 
voos of van abnormale embryonale ontwikkeling. Bij de varië- 
teit Manis werd een kiemvermogen van plm. 80 % geconstateerd; 
maar ook hier verloopt de kieming zeer onregelmatig. Bij de 
variëteit Penang is het percentage vooze of slecht ontwikkelde 
zaden nog grooter dan bij Begog. Door de zaden vóór de uit- 
zaaiing in water te werpen, verkrijgt men een goede scheiding 
tusschen de vooze of slecht ontwikkelde zaden (welke drijvende 
blijven) en de normaal of vrij normaal ontwikkelde zaden. 
De kiemplantjes vertoonen in kleur en vorm der zaadlobben 
een zeer groote variabiliteit. 
Wij gaan thans over tot de uitvoerige bespreking der kleur- 
kenmerken, waarop de aanstonds te geven indeeling der groepen 
berust. 
De nog onvolkomen ontwikkelde, gedeeltelijk nog opgerol- 
de, blaren aan den top der stengels kunnen in het bezit zijn van 
Meded. Dep. v. Landbouw No. 12. 
