— 161 
bij Klinting veel minder sterk behaard. Voorts kan de aard 
van het pollen bij de eene variëteit verschillen met dien bij de 
andere. Men kan abnormaal en normaal stuifmeel in de helmknop- 
pen aantreffen. Ook de grootte der stuifmeelkorrels kan als onder- 
scheidingskenmerk dienen. Bij Manis vonden wij korrels, waar- 
van de diameter gemiddeld grooter was dan bij Klinting. 
Nog zou de graad van voosheid der vruchten kunnen worden 
aangewend als onderscheidingsmiddel (zie „Korte Berichten enz” 
No. 44), welke graad zoude moeten worden uitgedrukt in het 
percentage abnormaal of niet ontwikkelde embryo’s. Zoo is bij 
Manis dit percentage normaal ontwikkelde embryo’s belangrijk 
grooter dan bij Begog of Penang, enz. enz. 
Wil men uitvoerige metingen verrichten bij verschillende 
organen, bijvoorbeeld metingen omtrent de lengte der helmknop- 
pen, de lengte van het bloemdek bij de manlijke en vrouwelijke 
bloemen, de lengte der bladschijfslippen, de stengeldikte enz. enz., zoo 
zal men eerst nauwkeurige gegevens moeten verzamelen omtrent 
de variabiliteit dezer kenmerken, daar anders de verkregen cijfers 
groote verwarring kunnen stichten. De resultaten van lengtebe- 
palingen bij de bladschijfslippen kunnen, alhoewel bij eenzelfde 
variëteit verricht, geheel uiteenloopen wanneer die bepalingen 
bij planten van verschillenden leeftijd worden uitgevoerd. 
Het groote praktische nut van een indeeling der typen springt 
vooral bij vormenrijke gewassen duidelijk in het oog. De nauw- 
gezette onderscheiding der typen wordt er in hooge mate door 
vergemakkelijkt en de kans, dat men vormen, welke werkelijk 
onderscheiden zijn, abusievelijk identificeert, als gevolg van zeer 
kleine verschillen in de uiterlijke kenteekenen (waardoor waar- 
devolle typen kunnen worden uitgeschakeld) wordt kleiner. 
D. 
Variëteiten-proef. 
Bij eene bespreking der resultaten eener variëteitenproef moet 
steeds zorgvuldig worden gewaakt tegen een ongeoorloofde ge- 
neraliseering der uitkomsten. Wordt toch de proef onder andere 
Meded. Depart. v. Landbouw No. 12. *1 
