omstandigheden genomen, zoo kan de plaats, welke de onder- 
scheiden variëteiten, wat betreft hunne kultuurwaarde, ten op- 
zichte van elkaar innemen, geheel anders worden. Vooral voor 
een land als Java met een zoo sterk geaccidenteerd terrein, met 
een zoo zeer uiteenloopende klimatologische gesteldheid en met 
een zoo uitgebreid toegepaste bevloeiing kunnen de groeivoor- 
waarden (deze in den ruimsten zin des woords genomen) binnen 
betrekkelijk klein rayon geheel verschillend zijn en mag op de 
betrekkelijkheid der resultaten eener variëteitenproef wel bijzondere 
nadruk worden gelegd. De zorgvuldige scheiding der typen kan 
natuurlijk zeer wel in een centrum geschieden; echter mag de 
onderlinge vergelijking der typen op hunne kultuurwaarde zich 
niet bepalen tot dat centrum, wanneer men zich ten doel gesteld 
heeft ook buiten dat centrum het gewas te verbeteren. Indien 
wij thans de knolproducties en de stengel- en bladproducties der 
verschillende variëteiten onzer collectie gaan publiceeren, zoo 
geschiedt dit dan ook geenszins met de bedoeling hieraan een alge- 
meene waarde toe te kennen, doch voornamelijk om eenig in- 
zicht te verschaffen, ten eerste omtrent het nut, dat importatie 
van nieuwe variëteiten in een bepaald geval kan hebben, ten 
tweede omtrent de soortelijke verschillen in knolproductie en in 
stengel- en bladproductie en in de verhouding hiertusschen, die 
onder de gegeven omstandigheden optraden. 
De variëteiten waren verbouwd op een gedeelte van het proef- 
veld, dat op het tijdstip van planten reeds gedurende c. a. ] l / 2 
jaar als tegallan was gebruikt. De stekken (gezaagd op een lengte 
van 25 cM ) waren uitgezet op een verband van 2 bij 2 Rijnl. 
voet, gelijk bij de inlandsche bevolking gebruikelijk is. De jonge 
plantjes werden op een leeftijd van c. a. één maand aangeaard; 
hierna had geen aanaarding meer plaats. Van een bijzonder 
diepe bewerking of van een bemesting was geen sprake geweest. 
Geplant werd op 27 Juli 1908; geoogst werd op 3 Juni 1909. 
De producties werden omgerekend tot picols per bahoe. 
