164 
De Javaansche variëteiten Woengoe, Singkong manis, Saona 
en Doeroe, welke tot de hoogste knolproducenten behooren, wor- 
den, voor zoover wij konden nagaan, in het Buiten zorgsche niet 
verbouwd. In de nabijheid van ons proefveld worden door de 
inlandsche bevolking bij voorkeur aangeplant de variëteiten Begog 
en Manis, waarvan vooral de laatste, blijkens onze proef ver 
achterblijft in knolproductie bij evengenoemde hoogste producenten 
onder de inlandsche variëteiten. Natuurlijk moet elke definitieve 
beoordeeling der kultuurwaarde worden opgeschort tot na de 
bepaling der zetmeelgehalten der knollen dezer variëteiten. Wat 
de uit Jamaica ingevoerde typen betreft, zoo zien wij hierbij 
vooral de Duff house in knolgewicht uitmunten, welke een hoogere 
productie gaf dan Begog. 
Hoe geheel verschillend bij wisselende groeivoorwaarden de 
plaats kan zijn, welke de variëteiten ten opzichte van elkaar in- 
nemen met betrekking tot de knolproductie, moge blijken uit 
het volgende. Volgens een mededeeling van Colson en Chatel 
(„Culture et industrie du Manioc”) brengt te Réunion de variëteit 
Soso ongeveer 20 % meer aan knolgewicht op, dan de Camanioc. 
Daarentegen vonden wij bij onze proef voor de Soso een aan- 
zienlijk geringere knolopbregst dan bij Camanioc. 
In doorslag zijn in onze proef de gewichten voor stengel- en 
bladmassa hooger dan die voor de wortelknollen; echter komen 
uitzonderingen hierop niet zelden voor. Zoo is vooral bij Woengoe, 
Singkong manis, Doeroe en witte Penang de verhouding tusschen 
wortelknollen en blad- en stengelmassa een zeer gunstige, d.w.z. 
betrekkelijk zeer hoog. Het zal ons streven moeten zijn een 
variëteit te vinden, welke onder bepaalde omstandigheden een 
maximum knolproduct met bevredigend zetmeelgehalte geeft met 
een zoo laag mogelijk blad- en stengelgewicht ; wij zullen als- 
dan een noodelooze uitputting van den bodem tegengaan. Wat 
de opbrengst per bouw in andere cassave-verbouwende landen 
aangaat, zoo vindt men hiervoor niet zelden buitengewoon hooge 
cijfers opgegeven. Colson en Chatel geven voor Camanioc te 
Réunion als maximumopbrengt c.a. 700 picols per bahoe op. 
Zonder twijfel zouden de producties op ons proefveld bij een- 
