4 
sommige andere gewesten vloeiden eveneens dergelijkc berichten 
rijkelijker, omdat door de vermeerderde cultuur, en bepaaldelijk 
door een intenser vecteelt-bedrijf, blijkens de daarbij opgedane 
ervaring vele gewassen als giftig moesten worden te boek gesteld, 
welke voordien niet als zoodanig bekend waren. Vaak zijn de 
berichten ook in dit deel onvertaald overgenomen, om ze niets 
van hun oorspronkelijkheid te laten verliezen; waar zij alleen 
verkort hier een plaatsje konden vinden, staat achter den naam 
van den auteur het jaartal der publicatie, wat al veelal het op- 
zoeken in de literatuur mogelijk maakt. 
Een niet geringe oogst van toxicologisch-phytochemische feiten 
leverde de arbeid in verschillende wetenschappelijke werkplaatsen. 
Onder deze mag zeker wel uitdrukkelijk genoemd worden het 
chemisch- pharmacologisch laboratorium te Buitenzorg, sedert mijn 
vertrek van Java in 1892 onder leiding staande van Dr. W. 
G. BoORSMA, die het onderzoek der Indische planten stelselmatig 
heeft voortgezet, en aldus reeds vele leemten in de kennis van 
plantenstoffen en hare verdeeling over de natuurlijke familiën 
kon aanvullen. Ware dit Buitenzorgsch laboratorium niet een 
eenling in de tropen, met andere woorden: bezaten ook andere 
koloniale plantentuinen in Oost en West een chemisch-pharma- 
cologisch laboratorium, zoo als Buitenzorg bezit — wij zouden 
over nog vrij wat meer exacte kennis aangaande plantenstoffen 
en plan tengif ten kunnen beschikken. Intusschen heeft de schrijver 
zelf gelegenheid gehad, zijne destijds in ’s Lands Plantentuin 
begonnen onderzoekingen in Nederland voort te zetten, en ver- 
schillende gegevens, in Deel I en II alleen nog maar vermeld 
als min of meer twijfelachtige berichten, aan reisverhalen enz. 
ontleend, kunnen thans door hem aangevuld worden met de 
analytische ervaringen, in het laboratorium van het Koloniaal 
Museum te Haarlem opgedaan. Aan onderzoekingsmateriaal uit 
de botanische tuinen van zijn vaderland heeft het hem nooit 
ontbroken, en ook gedenkt hij hier dankbaar de hulp van twee 
machtige botanische centra in Europa : de Royal Botanical Gardens 
te Kew (Londen) en den Jardin des Plantes te Parijs. Dit deel 
der monographie bevat, evenals de beide vorige, jazelfs meer 
