30 - 
Om den grond niet te week te doen zijn, waardoor de pas uit- 
geplante zaailingen lichtelijk zouden omvallen, laat men den dag 
vóór uitplanten het water af, den dag waarop en dien waarna 
uitgeplant is, krijgt het veld ook geen water. 
9. Onderhoud. 
Twee of drie dagen later wordt het water eerst weer toe- 
gelaten en de toevoer gaandeweg vermeerderd tot het gewas in 
vrucht geschoten is. Van af deze periode wordt de toevoer 
langzamerhand verminderd, zoodat tegen rijpworden van de vrucht 
het veld geheel droog ligt. Ook daags vóór en na wieden — 
hier en daar mede gedurende den bloeitijd — wordt telkens de 
sawah drooggelegd. 
In Midden Java komt het nog al eens voor dat men den 
aanplant, nadat de vrucht zich gevormd heeft maar nog groen is. 
opzettelijk geen water geeft en zulks om het rijpen te bespoedigen, 
Om den watertoe- en afvoer te regelen, bedient men zich in 
de Soedalanden algemeen van bamboekokers, die in horizontalen 
stand in de sawahdijkjes worden aangebracht. 
Een week of tien tot veertien dagen na uitplanten heeft het 
gewas zich gewoonlijk hersteld, kenbaar aan het frisch groen 
aanzien. Droog gewonnen zaailingen doen dit binnen de week. 
Eenige dagen nadat de aanplant nieuw loof gemaakt heeft, over- 
eenkomende met omstreeks een maand na uitplanten, wordt hij 
gewied. (J matoen , S rambet) De eerste keer dat men dit doet, 
wordt tevens benut om niet geslaagde zaailingen door andere te 
vervangen. Dit inboeten heet njoelam. Later wordt het wieden 
naar de behoefte nog eens of meermalen herhaald. Was de grond 
slecht bewerkt, dan moet reeds in derde week soms eerder wor- 
den gewied. Uit den aard der zaak hangt de vorming van onkruid 
en dus ook de behoefte aan wieden in zooverre af van de meer- 
dere of mindere zorg waarmede het veld werd bewerkt, dat, hoe 
intensiever de voorbeiding heeft plaats gehad, des te beter het 
onkruid onderdrukt wordt. Zoolang het gewas in bloei staat, 
wordt er niet gewied, ook niet daarna; dan is trouwens het loof 
gesloten, zoodat het onkruid zich moeilijk meer vormen kan. 
