meer blijvend karakter. Hoema's toch worden, na 2 of 3 jaren 
achtereen beplant te zijn geweest, verlaten 1). 
6. Bewerking der bouwgronden. 
a. Sawahs. 
Waar men ten aanzien van de bevloeiing op den regen aan- 
gewezen is, daar worden de werkzaamheden ten behoeve van 
den natten rijstbouw uit den aard der zaak in de eerste plaats 
afhankelijk gesteld van den regenval. Maar zelfs waar over 
voldoende water te beschikken valt, regelt men zich — althans in 
de min of meer geïsoleerd gelegen streken — te dien aanzien naar 
den stand van het sterrebeeld der „bintang wloekoe”, ook wel 
„goeroe desa” (de leermeester der desa) genoemd, waarmede in 
sommige streken de groep der Pleijaden in andere de gordel 
van Orion wordt bedoeld. Ook op de mangsa's of moesims d. i. 
de jaargetijden of seizoenen met de kenteringen wordt door 
een goed landbouwer acht geslagen, evenzeer, zoo al niet in de 
eerste plaats, op den datum, den dag, ja zelfs het uur, waarop 
de verschillende werkzaamheden voor den rijstbouw aangevangen, 
voortgezet en of beëindigd worden. Evenals bij tal van onder- 
nemingen toch gelooft de inlandsche landbouwer dat ook van 
zijn bedrijf het welslagen in niet geringe mate afhangt van de 
keuze van een gelukkig tijdstip. Omtrent de wijze, waarop men 
hiertoe geraken kan, bestaan schrifturen met bijbehoorende ta- 
bellen, bekend onder de benaming van paririmbon. Deze voor- 
zien zoowel in gevallen van algemeenen als van bijzonderen 
aard. Wie er niet in bedreven is, raadpleegt een ingewijde, 
een doekoen. Streng godsdienstige personen hechten echter weinig 
gewicht aan de beteekenis dier goede en slechte dagen, even- 
min de meer verlichten, die in de centra van bewoning en 
1) In het Krawangschc wordt nog onderscheid gemaakt tusschen tipar in 
engeren zin en tjeger. De laatste liggen meer in het weinig ontgonnen deel 
van het land, dichter bij de wildernis, de eerste daarentegen meer in de vlakte 
nabij de bewoonde streken en veronderstellen een langer voortgezette cultuur. 
Ofschoon bij geen van beide soorten van velden eene regelmatig terugkeerende 
braaklegging toegepast wordt, zoo worden de tipars doorgaans met korter 
perioden van rust in bebouwing gebracht en moet men daaraan, ter wille van 
de opbrengst, eene betere voorbewerking geven dan aan de tjegers. 
