1. Bewaterbare en niet bewaterbare velden. 
Zooals bekend is, wordt de rijstcultuur in Nederlandsch Indië op 
tweeërlei wijze gedreven: op wel en op niet bewaterbare gronden. 
De eerste zijn onder de benaming sawah bekend, de laatste 
onder die van hoema of tipar, ook wel ladang in West-Java, 
gaga of pegagan in Midden- en Oost Java 1). 
2. Verbreiding bewaterbare velden. 
Hebben op Java in de vlakte de bewaterbare velden de over- 
hand boven de niet bevloeibare, in de heuvel- en bergstreken is 
het omgekeerde het geval en wordt de rijstbouw er voornamelijk 
op droge gronden gedreven. In menige streek van de Bui- 
tenbezittingen is de ladangbouw zelfs de eenige vorm van 
rijstcultuur. 
Waar de omstandigheden zulks toelaten, heeft men gaandeweg 
op Java eene zoodanige uitbreiding gegeven aan den aanleg van 
sawahs, dat men deze bouwgronden thans van af de kust tot op 
aanzienlijke hoogte boven zee (1200 tot 1 250 M.) aantreft. Komen 
zij in het gebergte zoowel op de hellingen van bergen en heuvel- 
ruggen voor als in de daartusschen liggende, gewoonlijk door 
rivieren besproeide terreinplooien, — hier beslaan zij doorgaans een 
geringe oppervlakte en doen zij zich als min of meer geïsoleerd 
gelegen stukken voor. In de vlakte daarentegen nemen zij eene 
aanzienlijke uitgestrektheid in en vormen zij belangrijke aaneenge- 
sloten complexen, slechts hier en daar onderbroken door wegen, 
rivieren en vestigingen der bevolking. 
De voor de natte rijstteelt bestemde gronden bestaan uit amphi- 
theatersgewijs aangelegde vakken, waarvan de randen door een 
ringdijk van ongeveer een voet hoogte omwald zijn, ter ophouding 
van het bevloeliingswater. De terrasvormige aanleg geschiedt met 
1), Ladang op de Buitenbezittingen. 
