9 
volgend jaar weder een groot percentage van deze aangetast te 
zijn, terwijl bovendien van de cerstgeplante boomen, die het vorig 
jaar er nog gezond uitzagen, ook een deel gaat kwijnen. Van 
de boomen, die pas in productie komen, en van de oudere moeten 
ieder jaar talrijke worden afgeschreven, die hun takken laten 
vallen en wel is waar niet dood gaan, maar toch nimmer meer 
een noemenswaardigen oogst opleveren. Dat alles maakt, dat 
men, in plaats van een geregelden, uit produceerende boomen 
bestaanden aanplant, tuinen krijgt, waarin wel eenige zwaar dra¬ 
gende boomen voorkomen, maar waarin men tevens een groot 
aantal kwijnende en afstervende planten en niet-produceerende 
inboetelingen vindt. (Fig. 1) 
De oorzaak van het kwijnen der planten moet gezocht worden 
in de bladziekte. De laatste jaren ondervindt de Liberiakoffie 
meer nadeel van deze plaag; zij is thans zelfs zoo erg geworden, 
dat in de meeste streken van Java, waar de koffiecultuur gedreven 
wordt, van de Liberiakoffie geen rendabele aanplantingen meer 
kunnen worden aangelegd. 
Over de oorzaken van het toenemen der bladziekte in de 
Liberiakoffie zijn de meeningen verdeeld. Oorspronkelijk nam 
men aan, dat de Liberiakoffie zwakker geworden was, en men 
trachtte daarom door invoer van zaden uit streken, die als blad- 
ziekte-vrij bekend stonden, weer in het bezit te komen van ge¬ 
zond plantmateriaal. Uit Suriname en uit Gabon door het Depar¬ 
tement van Landbouw ingevoerde zaden echter leverden planten, 
die eerder sterker, dan minder door de Hemileia werden aan¬ 
getast; met de Surinaamsche werden de proeven op uitgebreide 
schaal genomen en nergens verkreeg men er meer resistente 
planten uit ^). Een poging om door invoer van nieuw zaad de 
cultuur nieuw leven in te blazen werd nog beproefd door den 
Hr. S. Soeters, Administrateur van Soekamangli, die in 1908 
zelf naar Liberia ging om daar zelf moederboomen uit te kiezen 
en het zaad ervan te oogsten. De hieruit verkregen zaaisels 
hebben, voor zoover mij bekend is, op verschillende ondernemingen 
1) Zie Crainer. Overzicht der resultaten, bereikt met het Liberiakoffiezaad uit 
Suriname (Teysmannia, Jg. 1907). 
