— 24 
§ 5. Variaties der oorspronkelijke boomen, en zaadkeuze 
in verband daarmede. 
Lconen de kleine aanplantingen en enkele boomen der nieuwe 
soorten in den Cultuurtuin zich dus niet tot een onderzoek naar 
haar practische waarde, zij zijn wel geschikt voor een voorloopig 
bestudeeren der kenmerken en variaties der nieuwe vormen. 
De nabijheid van het laboratorium maakt een nauwkeurig onder¬ 
zoek mogelijk, minder oppervlakkig dan gedurende een tijdelijk 
verblijf op een koffieland ingesteld kan worden ; de aanplantingen 
kunnen desnoods dagelijks bezocht worden. 
Flet is mij nu gebleken, dat al de koffiesoorten, van welke ik 
in ruime mate materiaal onderzoeken kon, niet uit dezelfde 
boomen bestaan, maar uit reeksen van onderling sterk afwijkende 
t\'pcn. Daarom scheen het mij dubbel noodig van het begin af 
aan de zaden der verschillende boomen streng gescheiden te oog¬ 
sten, te bereiden en ook later de aanplantingen, die van iederen 
afzonderlijken moederboom afstammen, gescheiden te houden. 
Op deze wijze krijgen wij rassen, die ieder van een enkelen boom 
afstammen; het is reeds gebleken, dat de kinderen van den eenen 
boom in allerlei kenmerken verschillen van die van een anderen. 
Door van het begin af aan van iederen boom afzonderlijk door 
te kweeken zal, zoo mag men hopen, voorkomen kunnen worden, 
dat de soort ontaardt in een mengsel van typen die voor de 
praktijk een zeer verschillende waarde bezitten, en zal het mogelijk 
zijn, uitsluitend de meest waardevolle typen te vermenigvuldigen. 
De beste manier om te beoordeelen, welke boom als zaaddrager de 
voorkeur verdient, bestaat hierin, dat men van de afzonderlijke 
boomen ieder voor zich een zaaisel aanlegt, vervolgens deze ver¬ 
schillende zaaisels en de daaruit aangelegde aanplantingen met elkan¬ 
der vergelijkt, wat de groeikracht en de opbrengst ervan betreft, 
en daarna alleen die moederboomen als zaaddragers aanhoudt, 
waarvan de kinderen de beste resultaten gegeven hebben i). 
h Vergelijk over deze selectiemethode: Cramer, Selectie bij koffie (Teysmannia 
Jg. 1907), Cramer, Hybridenselectie bij koffie (Teysmannia Jg. 1907) en: Advies voor 
het winnen van zaad van Coffea liberica en robusta, en Korte Berichten v. h. 
Dept. V. Landb. No. 38, 1907. 
