28 — 
^ 2. Fluctueerende variabiliteit. 
Wanneer een in het volle licht geplante koffieboom met een 
andere, die in zware schaduw opgegroeid is, vergeleken wordt, 
blijkt de eerste een veel meer gedrongen bouw te vertoonen dan 
de laatste; dit verschil is toe te schrijven aan de uitwendige 
invloeden. Veranderen wij de voorwaarden door den eersten 
boom sterk te beschaduwen, den ander het volle licht te geven, dan 
zullen de daarna ontwikkelde deelen bij den eersten ijl, bij den 
tweeden gedrongen zijn; met het ophouden van den uitwendigen 
invloed houdt ook de uitwerking ervan op de kenmerken op. 
Hetzelfde is het geval met de inwendige voedingsvoorwaarden. 
Wanneer men de bladeren van een jonge plant op do bedden 
met die \’an een volwassen boom vergelijkt, blijken zoowel de 
vorm als de afmetingen te verschillen. Het is duidelijk, dat de 
verschillen in dit geval veroorzaakt worden door de mindere of 
meerdere hoeveelheid voedsel, welke aan de bkidknoppen, als zij 
zich ontwikkelen, uit het plantenlichaam toegevoerd worden; deze 
factor behoort dus tot de inwendige voedingsvoorwaarden. 
Het spreekt van zelf, dat voor alle bladeren van den boom die 
omstandigheden verschillen. Het eene blad krijgt wat meer licht, 
wat meer voedingsstoffen dan het andere; het eene zal wat grooter 
worden dan het andere. Men kan nu bij een groot aantal bladeren 
van eenzelfden boom deze verschillen nader bestudeeren, door één 
bepaald kenmerk erbij na te gaan. Wanneer op die wijze eenige 
honderden bladeren ingezameld worden en de bladlengte ervan 
gemeten wordt, blijkt het al spoedig, dat de meeste bladeren een 
gemiddelde lengte hebben. Hoe verder de afwijking van dat 
gemiddelde afligt, hoe zeldzamer zij wordt. Plaatst men nu eenige 
bladeren in volgorde naar de lengte naast elkander, en voegt 
men er telkens eenige bij, dan komt het meerendeel van deze 
tusschen de andere in te liggen, slechts een hoogst enkel zal 
aan de uiteinden komen. Een voorbeeld van zulk een, naar 
de lengte gerangschikte reeks bladeren, alle van eenzelfden 
Liberiaboom afkomstig, is afgebeeld in Fig. 8; de bladeren 
zijn naar de lengte gerangschikt en vervolgens op gelijke 
