34 
voor een echte soort zou worden aangezien. In sommige gevallen 
is het niet mogelijk te beslissen, of men met een constant bastaardras 
dan wel met een zuivere soort te doen heeft. 
Een voorbeeld daarvan levert de zg. Café Bourbon pointu, een 
eigenaardige vorm, die op het eiland Bourbon ontdekt is. Volgens 
sommigen zou deze ontstaan zijn uit de kruising Coffea arabica X 
mauritiana, terwijl anderen er een variëteit van de C. arabica van 
maken; wij zullen de Bourbonkoffie dan ook in aansluiting aan 
de variëteiten van C. arabica bespreken. Hier moge er slechts 
de aandacht op gevestigd worden, dat het niet onmogelijk is, dat 
ook van Javakoffie zaadvaste hybriden te verkrijgen zijn. 
Behalve het geval, dat de bastaardgeneraties volkomen erfelijk 
zijn door zaad, kunnen zich twee andere gevallen voordoen: de 
bastaardgeneraties zijn van het begin af uiterst variabel, of de 
eerste bastaard generatie is nog volkomen gelijk vormig en eerst 
in de tweede gaan verschillen optreden, zoodat het zaaisel zich in 
twee typen splitst, die in een bepaalde getalsverhouding voorkomen. 
Deze laatstgenoemde wijze van varieeren vindt men alleen bij 
bastaarden tusschen soorten en variëteiten, die slechts in één 
kenmerk van de typische soort afwijken. De bastaarden der eerste 
generatie gelijken dan volkomen op één der ouders, terwijl die 
der tweede generatie uit twe(ï typen bestaan, waarvan het ééne 
weder volkomen op één der ouders gelijkt, het andere op de 
andere der beide ouders. De verhouding, waarin beide typen het 
zaaisel samensteller, is 75 % en 25 %. 
Het derde type van de bastaardvariabiliteit — dat, waarbij de 
achtereenvolgende generaties steeds in hooge mate variabel zijn 
— vindt men bij de koffiebastaarden het meest algemeen. Alle 
tot nu toe onderzochte bastaarden van Javakoffie met Liberia 
vertoonen dit type. Alle mogelijke vormen komen in het zaaisel 
voor; de kenmerken blijven daarbij tusschen die der ouders als 
grenzen schommelen. De ééne boom draagt bladeren, die bijna 
even groot zijn als van Liberiakoffie, maar door een wat frisscher 
groene kleur en teerder textuur op die van Javakoffie gelijken. 
Een ander vertoont bladeren, die in vorm met die van Javakoffie 
overeenkomen, in textuur daarentegen met die van Liberiakoffie. 
