— 36 — 
aan de typen variabiliteit onderworpen zijn, behandeld zal worden, 
moge hier met een paar voorbeelden worden volstaan. Oogst 
men van twee willekeurige Liberiaboomen A en B de bessen, 
er zorg voor dragend, dat de bessen van A en B gescheiden 
blijven, en vergelijkt men nu de van boom A geoogste partij 
met die van boom B afkomstig, dan valt het op, dat de bessen 
van A onderling alle ongeveer dezelfde kleur, vorm en grootte 
vertoonen’; eveneens die van boom B; dat echter tusschen beide 
partijen scherpe verschillen bestaan. Zoo zullen bv. de bessen 
van boom A kort, breed, afgerond van vorm en klein zijn, ter¬ 
wijl de kleur karmijnrood is, de bessen van boom B daarentengen 
langwerpig zijn, naar den steel toe versmald en bloedrood van 
kleur. Wel is waar vindt men ook bij het vergelijken van de 
bessen van eenzelfden boom geringe onderlinge verschillen, maar 
deze zijn geleidelijk en berusten op de fluctueerende variabiliteit, 
die men in dit geval, waar het materiaal van eenzelfde plant af¬ 
komstig is ook wel partieele variabiliteit noemt. Tengevolge der 
partieele variabiliteit is het soms niet mogelijk, van een enkele 
bes te bepalen, of zij van boom B afkomstig is, heeft men echter 
een handvol bessen, van één van beide boomen afkomstig dan 
kan men steeds met zekerheid zeggen, of zij bij de partij van 
boom A of die van boom B behoort gevoegd te worden. 
Om het ware karakter van de typen variabiliteit te bepalen, zijn 
zaai proeven noodig. Deze zijn in den proeftuin te Buitenzorg 
genomen, echter nog niet ver genoeg gevorderd om, met zekerheid 
te kunnen zeggen, of de typenvariabiliteit met de sprongsgewijze 
op één lijn mag gesteld worden. In het hoofdstuk over de 
zaaiproeven worden daarover nadere bijzonderheden medegedeeld. 
De t 3 'penvariabiliteit werd bij alle koffiesoorten, die daarop 
onderzocht werden, waargenomen. Het is waarschijnlijk, dat zij 
bij de in het wild groeiende soorten reeds optreedt. 
§ 6. Variaties in verband met de uitwendige 
omstandigheden. 
Bij de bespreking van de fluctueerende variabiliteit kwam reeds 
ter sprake, dat de verschillen, tot haar gebied beboerende, dik- 
