38 
Niet alleen uitwendige, ook in de plant zelf gelegen, met de 
voedingsvoorwaarden samenhangeride factoren, oefenen op de 
kenmerken hun invloed uit. Bij jonge hoornen slaagt de bloei 
over het algemeen beter dan bij oudere; daardoor is het percentage 
rondboon in den oogst klein; bij oude boomen neemt de grootte 
van het zaad af. Liberiaboomen, die nog jong zijn, of oudere, 
die na een zwaren bladziekteaanval weer uitloopen, dragen dikwijls 
aan de uiteinden der takken roodgekleurde jonge bladeren (poe- 
poes); terwijl bij oudere, gezonde boomen de kleur van de poepoes 
geelgroen of bronsgroen is. Over het geheel zijn de kleur-ken- 
merken zeer variabel; de^ kleur van de bes bv., bij de meeste 
koffiesoorten rood, hangt sterk van in- en uitwendige factoren 
af. Bij een zwaren oogst krijgt men, vooral wanneer de boomen 
het jaar te voren ook reeds veel gedragen [hebben, van Javakoffie 
veel product binnen als z.g. malamkoffie; de bessen zijn niet rood, 
maar bleekgeel met een roode tint of rooden wang. In regenrijke 
klimaten als dat, wat op Sumatra’s Westkust heerscht, is het 
voorkomen dezer „malam” koffie zeer algemeen. Bij Liberiakoffie, 
waar aan eenzelfden boom de bessen in vorm en kleur overeen¬ 
komen, kan men toch weer verschillen in de helderheid der 
kleur bij de vruchten opmerken, naarmate zij meer aan de bui¬ 
tenzijde van den boom en dus meer in het licht of meer in het 
donker geplaatst waren. 
Het percentage rondboon, dat men in den oogst vindt, is ook 
weer een kenmerk, dat van in- en uitwendige factoren afhankelijk 
is. Oude boomen leveren meer rondboon dan boomen in volle 
levenskracht; in droge klimaten en bij groote oogsten is het 
percentage hooger dan bij kleine oogsten en in vochtige jaren. 
Ook op den bladvorm hebben de inwendige voedingsvoorwaarden 
invloed. De uitloopers, die zich aan op stomp gekapte stammen 
vormen, en die door een naar verhouding te groot wortelstelsel 
gevoed worden, dragen groote, slappe bladeren, die in sterke 
mate voor bladziekte vatbaar zijn. Aan overeindstaande en aan 
schuin naar boven groeiende adventieftakken, z.g. wilde takken, 
vindt men een anderen bladvorm dan aan de dorsiventraal ge¬ 
bouwde primaire takken. In deze laatste is de dorsiventraliteit 
