— 60 — 
rondboon; in het volgende zullen tallooze voorbeelden daarvan 
worden aangehaald. 
Voor alle moederboomen is de lengte der bessen met platboon 
en die van de bessen met rondboon afzonderlijk berekend, en 
steeds blijkt de eerste afmeting meer te bedragen dan de laatste. 
Wij kunnen dit verband ook uit de variatielijn afleiden. 
In Fig. 9 is voorgesteld de variatielijn voor een partij bessen van 
een boom, die uit de kruising Mokkakoffie met Javakoffie ver¬ 
kregen werd. Men merkt dadelijk op, dat de bovenste lijn, die 
de variaties in vruchtlengte van dezen boom voorstelt, een ander 
verloop vertoont dan de daarboven afgebeelde variatielijnen voor 
de lengte der boonen van verschillende koffievormen. De lijn 
voor de variaties in lengte der bessen vertoont niet, als de vori¬ 
ge, één top, maar twee. Dit wijst er reeds op, dat behalve de 
gewone variabiliteit nog een tweede factor in het spel is. De 
vruchten Averden nu eerst in groepen van gelijke lengte verdeeld, 
daarna werd iedere groep afzonderlijk gepulpt, en voor elke 
groep het aantal rondboonen en platboonen geteld; het aantal 
der laatste moet dan nog door twee gedeeld worden om het 
aantal bessen met platboon te krijgen. Daarna kan men voor 
de bessen met platboon en voor die met rondboon elk afzonder¬ 
lijk een variatielijn opmaken. Het blijkt dan, dat elk dezer 
lijnen slechts één top heeft en in vorm met de vroeger bespro¬ 
ken variatielijnen overeenkomt. De uitersten en het gemiddelde 
liggen voor de bessen met rondboon lager dan voor de bessen 
met platboon. De afwijkende top in de lijn, die voor de varia¬ 
ties in lengte van beide soorten geldt, ontstond dus doordat de 
top voor rondboonvruchten op een andere plaats ligt dan de top 
voor platboonvruchten. 
