— 83 — 
ontwikkeld heeft, verder van het tijdsverloop, noodig om het 
stadium van kepelan te bereiken. De zaaisels in de bakken 
werden daartoe iedere week nagezien en voor elk zaad — in de 
hokjes van den plattegrond in het zaaiboek — genoteerd, op welk 
tijdstip het soldaatjes- of kepelanstadium bereikt werd; bij het 
uitzaaien was het absoluut of soortelijk gewicht van ieder zaad 
in de hokjes ingevuld. De planten konden daarna in groepen 
verdeeld worden, die telkens alle zaden omvatten, welke in een 
bepaalde week het tot soldaatjes of kepelans gebracht hadden. 
Bij de sorteering bleek de partij de volgende variaties in soort, 
gewicht te vertoonen: 
1.10 — 1.11 
1.11 - 1.12 
1.12 — 1.13 
1.13 — 1.14 
1.14 — 1.15 
1.15 — 1.16 24 
1.16 — 1.17 49 
3 zaden. 
3 — 
8 — 
- 9 ^ = 
— m — 
1.1546 
1.1624 
= 1.1676 
1.17 — 1.18 13 — 
100 zaden. 
Uit de cijfers blijkt reeds, dat de kromme, welke de variatie- 
reeks graphisch voorstelt, een scheef verloop vertoont; uit de be¬ 
rekening der quartielen is dit eveneens duidelijk. 
M — Qi. =0.0078; Q... —M = 0.0052; voor een symmetrische kromme 
zouden beide verschillen even groot moeten zijn. Het scheeve verloop 
van de kromme wordt veroorzaakt door het hooge percentage boonen 
van een zeer laag soortelijk gewicht. Bij onderzoek blijken deze boonen 
bruine, zieke plekjes te vertoonen, waarschijnlijk veroorzaakt door een 
wants (Eurydema sp.) 1), die de onrijpe bessen aanboort. In de bruine 
plekjes bevat het weefsel meer lucht dan in het omringende weefsel 
voorkomt; de plekken werken dus weer als zwemgordels. De aange¬ 
stoken boonen loopen meestal nog wel uit; echter, zooals uit Tabel 
No 18 blijkt, het duurt langer, eer zij zich tot soldaatjes ontwikkeld 
hebben. 
1) Zie Dr. J. C Koningsbei-ger, De dierlijke vijanden der Koffiecultuur op 
Java, Dl. I pg. 23 
