verduidelijkt de beteekenis der daarbij gebruikte termen (Fig. 11). 
De sprei werd uitgedrukt in de slraiil van de projectie van 
den boom op den grond; deze straal is wel is waar in verschil¬ 
lende richtingen niet dezelfde, maar kan zonder moeite voor het 
meer gesloten deel der kroon bepaald worden. Het profiel van 
den boom, de vorm van den kroon, verder de mate, waarin het 
bladerdak gesloten was, werden ook genoteerd; eveneens de wijze, 
waarop de primaire takken verloopen. De kleur van het blad 
en van het Jonge topblad (poepoes) werden in de gevallen, dat 
zij afweken, aangeteekend en met een enkel cijfer weergegeven, 
in welke mate de boom van bladziekte te lijden had. 
Voor een beschrijving van den bloei zou een bijna dagelijksch 
bezoek moeten plaats vinden, wat in verband met de soms maan¬ 
denlange onderbrekingen van het verblijf te Buitenzorg daar 
evenmin mogelijk was als op de altijd slechts gedurende korten 
tijd bezochte ondernemingen. De vruchtdracht werd op het oog 
beoordeeld, of met behulp van door den planter verstrekte gege¬ 
vens geschat. 
§ 2 . De inzameling van het materiaal. 
Behalve de beschrijving van den moederboom behoort tot het 
tuinwerk de inzameling van het materiaal. Van Coffea arabica 
werden telkens eenige takken van de moederboomen af gesneden 
en deze, behalve voor het onderzoek, gebruikt voor den aanleg 
van een herbarium der verschillende' typen. Van de liberiaboo- 
men op ondernemingen werden eenmaal alle op het punt \'an 
afvallen staande bladeren ingezameld; deze zijn gemakkelijk te 
herkennen aan de bruinachtige tint; een lichte druk tegen den 
bladsteel is dan voldoende om dezen van den tak af te breken. 
Van de Liberiaboomen in den cultuurtuin werden gedurende 
bijna een jaar geregeld twee maal per week alle op het punt van 
afvallen staande bladeren ingezameld. Bloemen werden van slechts 
enkele boomen onderzocht. De kenmerken ervan hebben uit een 
practisch oogpunt weinig belang; ten einde het onderzoek niet 
te omslachtig te maken werd niet te veel tijd aan dit kenmerk 
besteed. 
