112 — 
zonderlijk gemeten; deze kenmerken omvatten de lengte van 
den bladsteel, de lengte van het blad van af de overgang in 
den steel tot aan het eind van den bladtop, de lengte van den 
bladtop, de breedte van het blad on het aantal zijnerven. Met 
een graadboog werd dan nog gemeten, hoe groot de hoek was, dien 
de zijnerven op het midden van het blad met de hoofdnerf maken. 
De aldus verkregen cijfers werden voor de kleine aantallen 
bladeren alle in de beschrijving van den moederboom opgeno¬ 
men ; voor grooterc aantallen bladeren (meer dan 12) werd uit 
de cijfers het gemiddelde berekend, door telkens de som ervan 
door het aantal bladeren te deelen. Verder werd dan nog een 
gemidd. blad op het oog uitgezocht en geteekend, en steeds de 
vorm van de bladeren in een korte beschrijving vastgelegd. 
Van de Liberia-moederboomen in den cultuurtuin, waarvan groo- 
te hoeveelheden materiaal konden worden ingezameld, werden de 
bladeren op lengte gesorteerd in groepen met 1 cM. verschil. 
Daarna werd uit de zoo verkregen variatie-reeksen door inter¬ 
polatie de gemiddelde lengte berekend. Wel is waar krijgt 
men dan een te hooge waarde voor de lengte, maar het verschil 
met de uit de sem der lengten berekende gemidd. lengte is gering 
en mag in vergelijking met de sterke verschillen, die men tus- 
schen de gemidd. voor de verschillende moederboomen vindt, 
verwaarloosd worden. De overige kenmerken van het blad worden 
dan gemeten bij een reeks van 30 bladeren en de gemiddelde 
waarden ervoor telkens door deeling van de som ervan door het 
aantal berekend. Van de stenophylla- en Abeokuta-moederboomen 
werden de kenmerken op de laatste wijze gemeten. 
Van eenige boomen werden ook de bloemen ingezameld. Van 
deze werden achtereenvolgens gemeten het aantal bloembladeren, 
de lengte der buis, de lengte der bloembladeren en de breedte 
ervan, verder de lengte van den stijl tot aan het punt, waar de 
aangezwollen stempel begint, en de lengte van den stempel, 
waartoe een stempellob langs de liniaal gestrekt werd; de lengte 
van den stempel, waarvan beide lobben uiteen staan, bedraagt dus 
het dubbele van dit cijfer. De lengte van de helmdraad en van 
den helmknop werd ook nog gemeten. 
