190 — 
der bloem-organen zijn ook kleiner. Van een op het punt van 
opengaan staanden knop is de lengte 5 11 mM., grooter dus 
dan van de bloemen van Mokkakoffie. 
De bes bevat in den regel een voos rondboontje. De vorm 
ervan is daarmede in overeenstemming; de discus is scheef ge¬ 
plaatst; hij steekt een weinig uit. De bes is klein, langwerpig, 
smal; de lengte varieert tusschen 9.5 en 15 mM., de breedte 
tusschen 7 en 12 mM., de dikte tusschen 7 en 11 mM. Als 
gemiddelden kunnen voor rondboon bevattende bessen opgegeven 
worden voor de lengte 12.5 mM., breedte 9.5 mM., dikte 9 mM. 
De discus is iets meer den 2 mM. gemiddeld in doorsnede. 
Het gewicht der bes is gemidd. zeer laag, voor versche onge¬ 
veer 0.6 gram; dit geringe gewicht staat natuurlijk in verband 
met de voosheid der boonen. De rondboon, uit de bes verkregen, 
is langwerpig van vorm, klein, smal, en lichter dan die van 
normale Javakoffie. Het schijnt, dat de zaden bijna nooit kiem- 
krachtig zijn. 
Op Pantjoer zijn twee moederboomen van den monosperma- 
vorm uitgezocht. Beide zijn ontstaan in een zaaisel van zaadkoffie, 
betrokken van de onderneming Ajer Dingin, in 1885/86 uitge¬ 
plant; de boomen zijn dus ongeveer 22 jaar oud. 
§ 2. Beschrijving der afzonderlijke moederboomen. 
Coffea arabica monosperma. Moederboom No. 45. 
Zware boom. Stamomtrek 55 cM.; de stam vertakt zich op 1.50 M. 
boven den grond in verscheidene dikke stammen, die te zamen een 
zware kroon vormen, waarvan de sprei een straal heeft van 3 M. 
De hoogte bedraagt 6 M. De boom vertoont een zware knoijvorming, 
terwijl blijkbaar enkele dagen te voren reeds een zware bloei had 
plaats gehad. Ook hier is de vruchtdracht met zulk een sterke neiging 
tot bloeien niet in overeenstemming: er werden slechts enkele rijpe 
en verdroogde bessen gevonden. 
De takken zijn dun; het derde internodium is 2 mM. dik. De inter- 
nodiën zijn kort, a) 2 2.5 2 2.5 2.5 3 2.5 1 3 cM. 
b) 4.5 5 5 4 4.5 cM. 
Onder a) zijn de internodienlengten van een in het licht groeienden 
tak, onder b) die van een tak binnen uit den kroon, en dus in zware 
schaduw ontwikkeld, vermeld. 
