198 
De boomen wijken in de vegetatieve deelen af, doordat de in ter no- 
diën dikwijls drie- of viertallig zijn. De bloemen zijn gedeeltelijk 
als die van gewone Javakoffie, gedeeltelijk echter afwijkend. (Fig, 7). 
Ook de bloemen wijken van die van gewone Javakoffie af; de 
bloemkroon vertoont een dubbel aantal slippen; het aantal meel¬ 
draden is 10; zij geven geen enkel korreltje stuifmeel. De groote 
stijl draagt een groot aantal stempels, die in twee of meer kransen 
gerangschikt zijn. Het aantal zaden per vrucht is 3, soms 4, 
een enkele maal stijgt het tot 6. Ik zelf heb onder de vruchten 
van het aanplantje te Buitenzorg er wel eens een gevonden, 
waarin 1 7 pitjes voorkwamen, die echter alle voos waren. 
§ 2. Oorsprong, erfelijkheid en waarde voor de cultuur. 
Meermalen vindt men in een koffieaanplant vruchten met meer 
dan twee zaden en ook wel boomen met drietallige takken. 
Deze laatste zijn op den Tengger niet zeer zeldzaam (Ottolander 
loc. cit.j. Aan op stomp gekapte boomen heb ik dikwijls drie¬ 
tallige uitloopers waargenomen; blijkbaar kan het kenmerk 
ook als extreme variatie optreden tengevolge van overvoeding 
fvgl. Cramer, Knospenvariation p. 156 voor dergelijke gevallen). 
De polyspermavorm, die in cultuur is, schijnt afkomstig te zijn 
uit Solo (de naam veelzadige Menado, het eerst in de Jaarver¬ 
slagen van ’s Lands Plantentuin gebruikt, schijnt echter op een 
andere herkomst te wijzen). Over den oorsprong van den aan¬ 
plant in den Cultuurtuin bevatten de Jaarverslagen van ’s'Lands 
Plantentuin het volgende. 
De Resident van Soerakarta zond uit de afd. Karang Pandan 
eenige koffievruchten met 5—7 zaden. Het schijnt, dat deze 
eigenschap, althans voor een deel, erfelijk is, daar zich bij de 
meeste jonge plantjes, uit de zaden dier vruchten verkregen, 
drie of vier bladeren aan elk internodie bevinden (Versl. 1873 
p. 12). Blijkens het Jaarv. 1875 p. 19 bleef de drie- en viertal- 
ligheid ook bij de verdere ontwikkeling bestaan. In het Jaarv. 
1876 wordt vermeld: De boomen van veelzadige koffie droegen 
in dit jaar vruchten, welke de kenmerkende eigenschappen be¬ 
houden hebben (p. 18.) Volgens het Jaarv. 1877 werd in den 
