286 — 
schillende moederboomen sterk variabel in lengte; gemiddeld is 
de lengte ervan op 15 mM. te stellen. 
Aan het boveneind is het blad een weinig versmald; de daar¬ 
door ontstaande bladtop gaat bij sommige moederboomen gelei¬ 
delijk in het breedere deel der bladschijf over, bij andere 
moederboomen is de bladtop scherp van de bladschijf te onder¬ 
scheiden. De lengte van den bladtop varieert bij de verschillende 
moederboomen eveneens; gemiddeld bedraagt de lengte ongeveer 
11 mM. Het aantal nerven bedraagt 7-12, gewoonlijk 8 of 9; 
de nerfhoek gaat van 40° tot 50°; de grootte ervan schommelt 
om 45° of 50°. In de nerfhoeken komen domatien voor; de ont¬ 
wikkeling ervan is bij den eenen moederboom veel sterker dan 
bij den anderen. Zij liggen vooral op de onderste helft van het 
blad; die, welke het dichtst bij den steel gelegen zijn, vertoonen 
de grootste opening; soms is de opening zoo groot, dat zij over 
de zijnerf heen ligt en de laatste door de opening heen als een 
rib te zien is De afmetingen der bladeren zijn voor de afzon¬ 
derlijke inoederboomen zeer variabel. Van de moederboomen in 
den Cultuurtuin, waarvan een jaar lang de bladeren werden ver¬ 
zameld, vertoonden de bladeren een zeer ruime variabiliteit, daarbij 
afhankelijk van uitwendige invloeden. Vooral de bladziekte 
heeft invloed; de bladlengte neemt tengevolge van de aanvallen 
dezer ziekte sterk af. Het grootste blad, dat gevonden werd, 
was 40 cM. lang; de lengte der kleinste bedroeg 4-5 cM. 
De gemiddelde lengte van het blad is voor Liberiakoffie op 21 
cM. te stellen. Ook het cijfer, dat de verhouding aangeeft tusschen 
engte en breedte van het blad, vertoont sterke schommelingen. Bij 
smalbladige typen bedraagt het 3.3, bij breedbladige typen 2.4; 
gemiddeld is het op 2,7 te stellen. De Liberiakoffie is dus wat 
smaller van blad dan Coffea Abeokutae en andere met Liberia 
verwante vormen. 
Voor een overzicht van de variaties der bladkenmerken moge 
verwezen worden naar de hoofdstukken over de moederboomen 
van Gereng Redjo en, die uit den Cultuurtuin; verder naar de 
beschrijvingen der afzonderlijke moederboomen. 
