— 325 
Coffea liberica Moederboom F, Cultuurtuin. 
De stam is 4.25 M. hoog; de omtrek ervan bedraagt 29 cM. Primaire 
takken zijn in voldoend aantal aanwezig; de laagste ontspringen op 
1 M. boven den grond. De primaire takken zijn dun en dragon 
slechts weinig secundair hout. Wiwilans, secundaire takken enz. komen 
bijna niet voor. Het bladerdak is slecht gesloten. De boom behoort 
onder de slechte dragers; in 1907 werd slechts ongeveer 3.3 Kg. 
beskoffie geoogst. Onder de bladziekte heeft de boom meer en meer 
te lijden. 
De bladeren zijn groot en middelmatig breed. De lengte ervan ver¬ 
toont sterke schommelingen. Voor het geheele jaar berekend bedraagt 
de gemidd. bladlengte bijna 25 cM. Wanneer de cijfers der maand- 
groepen bijeengeteld worden, ziet men een geleidelijke afname der 
gemidd. bladlengte; in Maart — Mei 1907 bedroeg deze nog 26.14 c.M., 
in Februari 1908 slechts 23 cM.; de oorzaak van dezen achteruitgang 
is de bladziekte. Voor een dertigtal bladeren uit de maandgrocp Mei 
zijn de gemiddelde afmetingen door optelling en deeling berekend. 
De gemidd. lengte bedroeg 24.21 cm.; het langste blad was 32.4 cM.; 
het kleinste 14.6 cM. lang. De breedte schommelt tusschen 5.3 cM en 11.9 
cM. en bedraagt gemidd. 8.77 cM. Voor de verhouding tusschen lengte 
en breedte werd gevonden 2.8 als gemiddelde, 2.22 en 3 07 als uitersten. 
De bladeren zijn dus vrij smal. 
De grootste breedte ligt een weinig over het midden; de zijkanten 
van het blad zijn door flauwgebogen lijnen begrensd. De bladvoet 
eindigt stomp in den bladsteel, die gemidd. 14.1 mM. lang is, met als 
uitersten 7 m.M. en 20 niM. De bladtop is breed, driehoekig, tamelijk 
kort; gemiddeld 9.7 mM. lang, met als uitersten 6 mM. en 14 m.M.; hij 
eindigt stomp, en gaat geleidelijk in het breedere deel van de bladschijf 
over. Het aantal nerven bedraagt ongeveer 9; de nerfhoek is ongeveer 
50". De domatien zijn alleen op den bladvoet goed ontwikkeld en ont¬ 
breken niet zelden geheel. 
De bes is bloedrood; het rood wisselt af met weinige geelachtige 
streepjes; overrijpe bessen zijn soms donkerkarmijnrood met bruiu¬ 
achtige, korte, fijne streepjes. De schil is van binnen geelachtig rosé 
gekleurd; zij is hard en bros, en tamelijk dik, 3 — 5 mM. De bes is 
eenigszins langwerpig, soms overtreft de breedte de lengte een weinig. 
De grootste breedte ligt op of een weinig over het midden; onderaan 
en bovenaan is de bes evenveel afgerond. De zijkanten zijn door flauw¬ 
gebogen lijnen begrensd. De discus is groot en vertoont den vorm 
van een afgeknotten kegel; gewoonlijk steekt de discus 1 — 2.5 mM. uit. 
Afmetingen der bessen (alles in inM.). 
