613 
vruchten van eerstgenoemde het gemiddeld gewicht slechts iets 
meer dan de helft te bedragen van het gemiddelde voor dat 
kenmerk bij boom B. Van boom No. 10, die alleen in 1907 een 
kleinen oogst droeg, schommelde het gemiddeld besgevvicht tus- 
schen 0.6 en 0.7 gr. Teneinde de vormkenmerken der vruchten in 
het kort aan te geven, is in de laatste kolom der tabel vermeld, 
of de lengte der bes grooter is dan de breedte, dan wel kleiner; 
dit laatste is het geval voor de moederboomen AA, Q, R, en S. 
De variaties in den vorm der bessen zijn even duidelijk als 
bij de Liberia-achtige koffiesoorten. Langwerpige bessen en, om¬ 
gekeerd, bessen wier lengte de breedte overtreft, ronde bessen en 
meer peervormige bessen komen voor, en altijd weer zoo, dat 
aan eenzelfden boom alle bessen eenzelfde type vertoonen, bij 
vergelijking van verschillende boomen onderling echter verschil¬ 
lende vruchttypen gevonden worden. 
Eenige voorbeelden zijn in Tabel No. 2 vereenigd, terwijl bij 
de beschrijving der afzonderlijke typen andere zullen worden 
opgenoemd. Een moederboom met lange, duidelijk langwerpige 
bessen levert boom No 1. Ook bij boom B vindt men vrij lange 
bessen, die echter niet zoo duidelijk langwerpig zijn; bij boom 
L zijn de bessen gemiddeld nog iets langer, echter niet zoo 
breed. Bij de laatste drie moederboomen uit tabel No. 2 zijn de 
bessen afgerond van vorm; bij boom O bedraagt de gemiddelde 
dikte het minst. Boom R is door kleine ronde besjes gekenmerkt. 
De grootste breedte van de bes ligt op het midden of een wei¬ 
nig erbov^en, bv. bij moederboom No. 1 en L. 
De discus is eveneens variabel van vorm en afmetingen; niet 
zelden bedraagt de middellijn ervan meer dan de helft van die 
der bes. Terwijl de vruchtschil glanzend zwart is, ziet de opper¬ 
vlakte van den discus er bruinachtig en ruig uit door een sterke 
kurkvorming. De discus is gewoonlijk ongeveer 5 mM. in door¬ 
snede; bij enkele boomen, als bijv. bij boom L, is de doorsnede 
grooter (gemidd. 6.5 mlM.) Ook de vorm van den discus ver¬ 
schilt; soms ligt hij in het verlengde van het oppervlak der bes, 
soms steekt hij als een bruine, kurkachtige prop erboven uit, 
soms is hij meer kegelvormig. 
